روزی که پهلوی، استان چهاردهم ایران را "شوهر" داد!


23 مرداد 1399 - 17:30
5f35397c4addb_2020-08-13_17-30
"بحرین دختر خودمان بود، به هرکس می‌خواستیم شوهرش دادیم!" این جمله را هویدا نخست‌وزیر وقت رژیم پهلوی درباره تجزیه بحرین گفته بود.

۲۳ اردیبهشت‌ماه نمایندگان مجلس شورای ملی در دوره محمدرضا شاه پس از استماع گزارش نمایندگان سازمان ملل، به جدا شدن بحرین از ایران رای دادند و این جزیره نفت خیز و استراتییک که از پیش از ظهور اسلام تحت حاکمیت ایران بود از این کشور منفک شد و حاکمیت چند صد ساله ایران بر استان چهاردهم آن زمان پایان پذیرفت.

به همین‌ مناسبت سید امیر مکی پژوهشگر تاریخ و سندپژوه به بررسی علل جدایی بحرین از ایران و نقش انگلیس در تحمیق دربار پهلوی پرداخته است که در ادامه می‌خوانید: 

جزیره بحرین در خلیج فارس از پیش از ظهور اسلام جزو قلمرو ایران بود اما در دوره حاکمان نابخرد قاجار و بنا به نفوذ بیش از پیش دولت انگلستان بر پایه قراردادهای منعقده در سال های ۱۸۲۰ تا ۱۸۹۲  که مستقیماً با حکام وقت بحرین انجام گرفته بود، به تدریج  براستراتژی  نفوذ خود در آنجا و حتی دیگر سرزمین‌های حوزه خلیج  فارس  افزود و آنطور که بعدها مدعی شد از زمان قرارداد ۱۸۲۰، دولت انگلستان، شیخ بحرین و به تبع آن حکومت آن دیار را  مستقل می‌شناخته و نسبت به استقلال آن در تلاش بود و پنهان و آشکار ایفای نقش می‌کرد تا اینکه بتواند درراستای اهداف دراز مدت خود پایگاهی خاص و به واقع جهت حضور نظامی و جاسوسی در منطقه ایجاد کند.

اما دولت ایران نسبت به این دخالت خارجی مدعی و معترض بود تا جایی‌که حتی در ماه نوامبر سال ۱۹۲۷ مساله بحرین را به جامعه ملل ارجاع داد، اما متاسفانه راه حلی در این مورد نه تنها به دست نیامد بلکه در پی آن بنا به توضیحات ذیل از مواضع خود صرف نظر کرده و آنچه را که می‌خواستند بی چون و چرا تقدیم کرد و منافع ملی ملت ایران زمین را به پشیزی فروخت .

پس از جنگ جهانی دوم لوایحی در ایران به تصویب رسید و به موجب آن دولت ایران موظف شد که نسبت به احقاق حقوق ایران در بحرین اقدام کند. همچنین دولت وقت در سال ۱۹۵۷، بحرین را به عنوان استان چهاردهم ایران اعلام کرد و در سال ۱۹۵۸ نیز از شیخ سلمان بن احمد الخلیفه شیخ بحرین خواست که وفاداری خود را به دولت ایران نشان دهد.

چنانچه در آن زمان دولت ایران در مورد حاکمیت خود بر بحرین چنین استدلال می‌کرد که:

۱. بحرین هرگز کشوری کاملاً مستقل نبوده و حاکمیت ایران بر این جزیره چندین قرن ادامه داشته است، به استثنای دوره کوتاهی از تاریخ که پرتغالی ها این جزیره را اشغال کردند.

۲. ایران هرگز حاکمیت خود را بر بحرین به قدرت دیگری واگذاری نکرده و حاکم بحرین را به عنوان رئیس یک کشور به رسمیت نشناخته است. حتی محمد رضا شاه در مارس ۱۹۶۸ مسافرت خود به عربستان سعودی را به خاطر اعتراض به این کشور که از حاکم بحرین به عنوان رئیس یک کشور در دیدار از عربستان سعودی استقبال کرده بود، لغو کرد.

۳. ایران حمایت بریتانیا را از بحرین به عنوان مداخله در امور داخلی جزایر و در نتیجه در امور داخلی خود تلقی کرده است.

کشور بحرین ,

 

اما مجلس شورای ملی در واکنش به این ادعاها عکس‌العملی نشان داد و در نطق‌های پرشوری در اعتراض به سردمداران انگلیسی،  پیوندهای تاریخی ایران و بحرین را یادآور شدند که یکی از پرشورترین این نطق‌ ها متعلق به ارسلان خلعتبری بود که در جلسه ۱۳۲ مجلس نوزدهم شورای ملی (پنجشنبه ۲۳ آبان ۱۳۳۶) ایراد شد که بخش کوتاهی از آن بدین شرح است:

"بحرین یکی از استان‌های ایران شناخته می‌شود و هست و بحرین همیشه مال ایران بوده است. تاریخ قدیم ایران را که نگاه کنیم، می‌بینیم بحرین همیشه مال ایران بوده است. بنده می‌خواهم اینجا حق ‌گزاری کنم از یک ایرانی با اطلاع و وطن‌ پرست به نام فریدون آدمیت. او کتابی نوشته است راجع به بحرین و از اسنادی که خود اروپایی‌ها منتشر کرده‌اند و در تمام کتابخانه‌های دنیا نیز موجود است، با دلیل و مدرک ثابت کرده است که بحرین همیشه مال ایران بوده است تا زمان ناصرالدین شاه هم در دست ایران بوده است.  انگلیس ‌ها فقط برای اینکه راجع به خرید و فروش برده با شیخ بحرین قرارداد بسته ‌اند، از این جهت خودشان را حامی شیخ غاصب بحرین معرفی می‌کنند، و الا هیچ سند تاریخ‌ پسند، محکمه‌ پسند، عامه ‌پسندی ندارند. باکمال تاسف ما یک ضعفی که داریم این است که بحریه قوی نداریم. آقایان! من پارسال هم اینجا تذکر دادم و عرض کردم که یک مثلی ما داریم که می‌گوید: یک بند انگشت شاخ، بهتر است از صد ذرع دُم!"

علاوه بر واکنش های روز ۲۳ آبان سال ۱۳۳۶، ۵ روز دیگر نیز در مجلس شورای ملی نطق ارزشمندی توسط آقای حشمتی، معاون وزیر دارایی مطرح  و لایحه‌ای را برای تصویب به مجلس برده بود که در حاشیه آن سخنی در مورد مسائل مطرح شده درباره استان چهاردهم ایران یعنی بحرین گفت که "در سال ۱۷۸۲ ایران بحرین را از دست داد و از آن به بعد حکومت مجمع الجزایر از طرف سلسله آل‌خلیفه اداره می‌شود. از سال۱۸۲۰ شیخ نشین بحرین یکی از مناطق تحت الحمایه بریتانیا بشمار می‌رود.

این خبر عین اظهاری است که مخبر خبرگزاری فرانسه از قول سخنگوی وزارت خارجه انگلستان نقل کرده است. ملاحظه می‌فرمایید که وزارت خارجه انگلستان صریحاً اقرار می‌کند که بحرین تا ۱۷۸۲، جزیی از قلمروی ایران بوده است. تا اینجا ما هم با وزارت خارجه انگلستان موافقیم، موضوعی که مورد موافقت ما نیست ولی برای اثبات ادعای ما بهترین دلیل است، این است که به سخنگوی وزارت خارجه انگلستان می‌گوید که چطور شده که بعد از این تاریخ، بحرین از ایران منتزع شده است؟

آقایان به خوبی اطلاع دارند که در این‌گونه موارد یا باید جنگی شده باشد و قسمتی از خاک کشوری با قدرت و زور مجزا شده و یا در هنگام عقد قرارداد متارکه جنگ و صلح، هر دو طرف موضوع، تصدیق شده باشند؛ یا قراردادی بدون جنگ بسته شود مثل: اختلافات مرزی، و یا آنکه معامله‌ای صورت گرفته باشد. یقین است که هیچ یک از موارد بالا در مورد بحرین صادق نیست و به موجب قوانین بین‌المللی و سابقه، بحرین ملک ایران محسوب می‌شود."

 اما با افزایش فشار انگلیس، یک ماه بعد اردلان وزیر وقت امور خارجه در روز یکشنبه ۱۷ آذرماه ۱۳۳۶ در مجلس حاضر می شود و ضمن دفاع قانونی و مستند از مالکیت ایران بر بحرین، از موضع‌گیری انگلیسی‌ها ابراز تاسف می‌کند و می‌گوید: "بحرین بخشی از بدن ماست"

اردشیر زاهدی وزیر خارجه وقت ایران گفت: "ایجاد چیزی به نام فدراسیون امارات خلیج فارس با شرکت جزایر بحرین از دیدگاه ایران مطلقا قابل قبول نیست."

محمدرضا شاه هم اعلام کرد: "ایجاد این فدراسیون چیزی جز یک اقدام استعماری و امپریالیستی و تلاش برای بازگشت انگلیس به منطقه از در پشتی نیست." شاه هشدار داد که در صورت لزوم برای حفظ منافع تاریخی و حقوق سرزمینی خود، قدرتمندانه اقدام خواهد کرد.

اما این آخرین برخورد جدی و قدرتمندانه او بود. شاه پس از این سخنان با حمایت جدی عربستان، انگلستان و برخی دولت‌های دیگر از استقلال بحرین مواجه شد، و منافع تاریخی و حقوق سرزمینی ایران را به فراموشی سپرد.

کشور بحرین ,

محمدرضا شاه یک‌بار اعلام کرد "ایجاد این فدراسیون چیزی جز یک اقدام استعماری و امپریالیستی و تلاش برای بازگشت انگلیس به منطقه از در پشتی نیست." اما این آخرین برخورد جدی و قدرتمندانه او در دفاع از بحرین بود

قبل از جدایی بحرین از ایران، در طی تلاش‌های دولت انگلستان برای این جدائی، (Sir Dennis Wright)، دنیس رایت سفیر اسبق انگلستان در ایران طی گزارش تلگرافی شماره‌ی ۵۹۲، در تاریخ دوم آپریل ۱۹۶۸، به دولت متبوع‌اش صریحا اعلام کرده بود که " شاه، تمایلی به استفاده از نیروی نظامی برای «اشغال بحرین» ندارد، ولی به ملاحظه‌ی افکار عمومی مردم ایران نمی‌تواند از «ادعای مالکیت بحرین» بدون دست‌یابی به امتیاز دیگری دست بردارد. "

سرانجام تحت فشار انگلستان، شاه در سفری به هند در چهاردهم دی ۱۳۴۷ در دهلی ‌نو اعلام کرد که  "دولت شاهنشاهی نمی‌خواهد با  اعمال زور بحرین را تصاحب کند، بلکه حاکمیت بحرین را به دلخواه اکثریت مردم، در یک همه ‌پرسی آزاد زیر نظر سازمان ملل متحد می‌گذارد، تا اگر اکثریت مردم بحرین علاقه به ملحق ‌شدن به ایران داشتند، بحرین در حاکمیت ایران بماند و اگر خواستند از ایران تجزیه شوند، کشوری مستقل شوند."

 اما با بسترسازی و هماهنگی های گسترده ایجاد شده ،همه پرسی فرمایشی، گزینشی و در عین حال نمایشی در بحرین با دخالت تمام و کمال انگلیسی ها در حالی انجام شد که در مقابل آن شاه نیز به نظر مردم و مجلس شورای ملی هیچ اهمیتی نداد و با توجه به نقش تعیین کننده دنیس رایت ، مذاکرات جداسازی بحرین از ایران به نتیجه رسید و حاصلش برای دول مخاصم عاید شد.

اما شنیدن خاطرات سردمداران و رجال آن عصر خالی از لطف نمی‌باشد. اسدالله علم در زمینه مقاومت انگلیسی‌ها در پذیرش حق حاکمیت ایران بر جزایر سه‌گانه می‌نویسد: «جمعه ۴۹/۳/۲۲ ــ ... عصری سفیر انگلیس آمد... گفتم شما دارید با ما بازی می‌کنید و این بخشودنی نیست... بر فرض که این جزایر ارزش استراتژیکی نداشته باشد با افکار عمومی ملت ایران که ما نمی‌توانیم بازی کنیم. بحرین را بدهیم، جزایر را بدهیم ، بعد از کجا که نوبت خوزستان نرسد واین برای رژیم خطرناک است».

با وجود همه این عجز و لابه‌های دربار پهلوی، انگلیسی‌ها حاضر نمی‌شوند جزایر سه‌گانه را که آن هم جزء قطعی خاک ایران بود، از کنترل خود خارج سازند؛ زیرا صرفاً دراین‌صورت بود که آنان هم در جنوب خلیج فارس و هم در شمال آن می‌توانستند حاکمیت کم‌هزینه و استراتژیکی داشته باشند. در نهایت با طرح یک ترفند و فریبکاری، زمینه را برای یک حرکت تبلیغاتی دیگر فراهم ساختند. علم در این بخش بسیار مرموز و خلاصه گویی می‌کند که : «درباره ابوموسی، ایران و شارجه توافق کردند این جزیره را به دو نیم مساوی تقسیم کنند و بخش بی‌جمعیت آن به ایران تعلق یابد... از این گذشته مبلغی نیز برای تقدیر از شیخ شارجه به‌عنوان کمک، محرمانه به او پرداخت شد».

کشور بحرین ,

اسدالله علم در زمینه مقاومت انگلیسی‌ها در پذیرش حق حاکمیت ایران بر جزایر سه‌گانه می‌نویسد: «جمعه ۴۹/۳/۲۲ ــ ... عصری سفیر انگلیس آمد... گفتم شما دارید با ما بازی می‌کنید و این بخشودنی نیست... بر فرض که این جزایر ارزش استراتژیکی نداشته باشد با افکار عمومی ملت ایران که ما نمی‌توانیم بازی کنیم...»

محمدرضا پهلوی علاوه بر آنکه دست از ادعای مالکیت بحرین برداشت، توجیهاتی نیز برای کم‌کاری در بازپس‌گیری حاکمیت بحرین هم مطرح ‌کرد آنچنانکه شاه برای توجیه این عقب‌نشینی غیر قابل توجیه و نابخشودنی خود، در ۲ آبان ۱۳۴۷ موافقت‌نامه‌ای با دولت عربستان امضا و پس از آن بود که در دهلی نو در سفر به هند مواضع خود را مطرح کرد.

امیرخسرو افشار قائم مقام وزارت خارجه و مسئول مذاکره با دولت انگلستان، موضع‌گیری جدید شاه را نتیجه «توصیه‌های رییس اینتلیجنت سرویس انگلیس در تهران» دانسته و این احتمال را مطرح کرده که شاید عقب‌نشینی بهت‌آور شاه در پی توافق با دولت انگلستان در تثبیت مالکیت ایران بر جزایر سه‌گانه ابوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک اتخاذ شده است.

شاه که در عمل ، دیگر یارای ایستادن در برابر انگلستان و وارد کردن نیروی نظامی برای دفاع از تمامیت ارضی ایران را نداشت،درتاریخ ۲۴ دی ۱۳۴۸ در جمع کارکنان وزارت امور خارجه با تاکید بر تسلط ۱۵۰ ساله انگلیس بر بحرین گفت: " انگلیس این جزیره را به ایران پس نخواهد داد و من نمی‌توانم چون دن‌کیشوت رفتار کنم."

 

محمدرضا پهلوی در کنار دنیس رایت سفیر ساف انگلستان در ایران

دنیس رایت در گزارشی به دولت متبوعش می‌نویسد: " شاه، تمایلی به استفاده از نیروی نظامی برای «اشغال بحرین» ندارد!"

در خاطرات اسدالله علم هم بخش‌هایی از توجیهات پیاپی شاه نقل شده است که : "اکثریت ساکنان آن جزیره عرب هستند و به زبان عربی سخن می‌گویند. به لحاظ اقتصادی مجمع‌الجزایر بحرین دیگر اهمیت ندارند، زیرا نفت آنجا که تمام شده و صید مروارید نیز صرفه اقتصادی ندارد."

همچنین محمد رضا شاه اضافه کرده است که: "از نظر اهمیت استراتژیکی و سوق‌الجیشی با وجود تسلط ایران بر تنگه هرمز آن جزایر دیگر ارزشی ندارد، از جهت امنیتی هم حفظ آن سرزمین پرهزینه و مستلزم استقرار یکی دو لشکر در آنجاست."

و آخرین توجیه محمدرضا پهلوی برای عدم دفاع از تمامیت ارضی ایران، این است:  "من اهل این نیستم که به زور حضور لشگرم ، یک جایی را ضمیمه خاک خود کنم.» این اظهارات شاه در حالی بیان شده است که با وجود ادعای عراق درباره «شط العرب»، توانست با پشتیبانی جت‌های جنگنده نیروی هوایی، کشتی ابن سینا را از اروندرود وارد خلیج فارس کند و مالکیت اروندرود را تثبیت و ضبط کند.

اردیبهشت ۱۳۴۹، استقلال بحرین در شورای امنیتی سازمان ملل مورد تایید قرار گرفت. ۲۴ اردیبهشت، مجلس شورای ملی با مخالفت تنها ۴ نماینده عضو حزب پان‌ایرانیست به رهبری محسن پزشک‌پور، جدایی بحرین را تایید کرد. در ۲۸ اردیبهشت نیز با رأی همه ۶۰ نماینده مجلس سنا، آخرین گام برای جدا شدن استان چهاردهم ایران برداشته شد.

اسدالله علم در خاطرات خود چنین نوشته است: "گوینده رادیو ایران خبر جدایی بحرین را چنان با افتخار خواند که گویی هم‌اکنون بحرین را فتح کرده‌ایم." در ماجرای بحرین هم انگلیسی‌ها به عنوان میانجی و با ژست خیرخواهانه ظاهر می‌شوند. آنها ظاهرا نقش میانجی ودوست را به خود می‌گیرند و با محمدرضا پهلوی به بحث و گفت‌وگو می‌نشینند؛ در حالی که هدف آنها تنها و تنها کم کردن حضور و نفوذ ایران در خلیج فارس و آبهای آزاد بود تا در نهایت از لحاظ  کمی و کیفی ساختارمنطقه ای ایران بکاهند. 

آنها با علم به اینکه بحرین متعلق به ملت ایران است، به عنوان میانجی وارد ‌شدند و بر خلاف حقوق ملت ایران اقدام کرده و به نفع تجریه‌طلبان بحرینی وارد عمل شوند.  قصد داشتند که جزایر ایرانی را یا بخرند،   و یا بتوانند- بخش‌هایی از خاک. بدین ترتیب بحرین با همین ژست میانجی‌گری اروپایی‌ها و در راس آن انگلستان، از ایران جدا شد.

انگلیسی‌ها مسئله بحرین را به وضوح با طرح جزایر سه گانه گره زدند و تهدیدات خود را بیش از پیش افزایش دادند. آن‌ها وانمود می‌کردند که اگر شاه با استقلال بحرین موافقت کند، در عوض از حمایت انگلیس برای نگهداری جزایر سه‌گانه برخوردار خواهد بود.

عَلَم در یاداداشت‌هایش می‌نویسد: "سفیر انگلیس امروز راغب‌تر از ملاقات قبلی بود که حل مساله بحرین را به پیشنهادهای مربوط به جزایر مرتبط سازد. خاطرنشان کرد که اگر ایران به تاسیس فدراسیون امارات عربی کمک کند، در این صورت ما خواهیم توانست به دعوت و از جانب فدراسیون ، جزایر را تصرف کنیم، بی‌آنکه ترس از واکنش عرب‌ها داشته باشیم."

محمدرضا پهلوی در شهریورماه سال ۱۳۴۹ به روزنامه گاردین گفت: « با توجه به این که ذخایر مروارید بحرین به پایان رسیده است، بحرین از نظر ایران دیگر اهمیتی ندارد». هویدا نخست وزیر وقت هم گفت:  "به هیچ کس مربوط نیست. دختر خودمان بود، به هر کس می‌خواستیم شوهرش دادیم"

کشور بحرین ,

هویدا نخست وزیر وقت وقت درباره جدایی بحرین گفته بود "به هیچ کس مربوط نیست. دختر خودمان بود، به هر کس می‌خواستیم شوهرش دادیم!"

اما در همان زمان هم بالغ بر سه میلیون و هشتصد هزارتن نفت از چاههای نفتی بحرین استخراج می شد. (۱۳۴۷/۱۹۶۹) ودرکنار نفت منابع دیگری مانند آلومینیوم نیز در صدر منابع بحرین و پروسه فرآوری آن در کارخانه مربوطه سود آوری بسیار بالایی را حاصل می‌کرد که به موازات موارد یاد شده صنعت شیلات و صید ماهی و همچنین صید صدف و مروارید هم قابل توجه بود.

فریدون زند فر محقق تاریخ سیاست خارجی ایران و خلیج فارس و معاون پیشین وزارت خارجه می‌گوید: "ویتوریا گیچیاردی ( نماینده دبیر کل سازمان ملل متحد در امور جدایی بحرین از ایران ) حدود سه هفته بیشتر در بحرین نماند. به نظر من این زمان برای انجام چنین کار مهمی بسیار کوتاه است. هیاتی که او را همراهی می‌کرد نیز بسیار کوچک بود و به نظر نمی‌رسد که آماده انجام دقیق چنین ماموریتی بود. اما به هر حال او شخصیت شناخته‌شده‌ای بود و به راحتی نمی‌شد نظر او را مخدوش اعلام کرد. مشکل این بود زمانی که او به منامه رفت تا کارش را آغاز کند هیچ طرحی از نحوه‌ای که کارش را باید انجام می‌داد در دست نداشت. پس از چند روز اقامت تازه تصمیم می‌گیرد که چگونه عمل کند. به او پیشنهاد می‌شود کلوپ‌ها یا همان باشگاه‌ها محور اصلی نظرسنجی‌اش قرار گیرد. گی چیاردی ابتدا با این امر مخالفت می‌کند اما پس از مدت کوتاهی به این نتیجه می‌رسد که بهترین راه همین است. در واقع‌ همان راه پیشنهادی بحرینی‌ها بود؛ باشگاه‌ها یا نهاد دیگری از این قبیل."

لذا محمد رضا پهلوی در اقدامی از پیش تعیین شده اعلام کرد که نظر نمایندگان سازمان ملل را در صورتی که با تایید شورای امنیت سازمان ملل همراه باشد خواهد پذیرفت. بریتانیا نیز از پیشنهاد استقبال کرده و «اوتانت» دبیرکل سازمان ملل هیئتی را به ریاست «ویتوریا گیچاردی» را مأمور انجام این کار کرد. هیئت سازمان ملل بدون درنظر گرفتن خواست عمومی مردم، با دستور انگلیس و آمریکا اعلام کرد که تقریبا تمام مردم بحرین خواهان یک حکومت کاملا مستقل هستند و اکثریت بزرگی از آن‌ها آن را یک کشور عربی می‌دانند. این تصمیم بدون همه پرسی از مردم در شورای امنیت نیز به سادگی تایید شد و بحرین استقلال خود را از ایران، در ۱۴ اوت ۱۹۷۱ اعلام کرد و حکومت ایران نیز اولین کشوری بود که آن را به سادگی به رسمیت شناخت.

ایران بحرین را از دست داد و شاه پس از کوششهای بسیاری در نهایت تنها موفق شد یک موافقتنامه درباره جزایر سه ‌گانه از سران انگلیس و قبایل عربی بگیرد که در این موافقتنامه از عبارت: "Occupation" استفاده شده است که به معنای اشغال است. در واقع اعراب خلیج فارس موافقتنامه‌ای را امضا می‌کنند و می‌پذیرند که ایران جزایر سه گانه را اشغال کرده است و همین کلمه بعدها بهانه به دست اماراتی ها داده که ادعا کردند ایران این جزایر را اشغال کرده است و خواستار بازپس گیری آن گردند.

اما نتایج جدایی بحرین چه بود؟

۱- افزایش نفوذ انگلیس در منطقه

۲- خدشه بر غرور ملی

۳- از دست دادن مزایای اقتصادی، راهبردی بحرین

درباره این مورد سوم می شود کمی توضیح داد. اگر بحرین از ایران جدا نمی شد، ناحیه مشخص شده در نقشه زیر از خلیج فارس، متعلق به ایران بود و رسما حرکت هر کشتی و نفتکشی به سمت عربستان و کویت و عراق، فقط با اجازه ایران و پرداخت حق ترانزیت به ایران ممکن بود!

و سرانجام این تنش در بیست و دوم اردیبهشت ماه سال ۱۳۴۹ شمسی شورای امنیت سازمان ملل متحد با صدور قطعنامه شماره ۲۷۸، نظرخواهی فرستاده سازمان ملل از مردم بحرین را تأیید کرد و به این ترتیب، این کشور جزیره‌ای، مستقل اعلام شد که در پی آن و در ۲۴ اردیبهشت سال ۱۳۴۹، به تصویب مجلس شورای ملی رسید.

فرستاده سازمان ملل به بحرین، در مدت دو هفته، از طریق گفتگو با سران قبایل و افراد صاحب نفوذ در این کشور، به این نتیجه رسیده بود که بحرین مستقل شود و بدین ترتیب پاره تن از وطن جدا شد.

 

"بحرین دختر خودمان بود، به هرکس می‌خواستیم شوهرش دادیم!" این جمله را هویدا نخست‌وزیر وقت رژیم پهلوی درباره تجزیه بحرین گفته بود.

پایگاه خبری خبر فوری (khabarfoori.com)

5f35397c4addb_2020-08-13_17-30
23 مرداد 1399 - 17:30

۲۳ اردیبهشت‌ماه نمایندگان مجلس شورای ملی در دوره محمدرضا شاه پس از استماع گزارش نمایندگان سازمان ملل، به جدا شدن بحرین از ایران رای دادند و این جزیره نفت خیز و استراتییک که از پیش از ظهور اسلام تحت حاکمیت ایران بود از این کشور منفک شد و حاکمیت چند صد ساله ایران بر استان چهاردهم آن زمان پایان پذیرفت.

به همین‌ مناسبت سید امیر مکی پژوهشگر تاریخ و سندپژوه به بررسی علل جدایی بحرین از ایران و نقش انگلیس در تحمیق دربار پهلوی پرداخته است که در ادامه می‌خوانید: 

جزیره بحرین در خلیج فارس از پیش از ظهور اسلام جزو قلمرو ایران بود اما در دوره حاکمان نابخرد قاجار و بنا به نفوذ بیش از پیش دولت انگلستان بر پایه قراردادهای منعقده در سال های ۱۸۲۰ تا ۱۸۹۲  که مستقیماً با حکام وقت بحرین انجام گرفته بود، به تدریج  براستراتژی  نفوذ خود در آنجا و حتی دیگر سرزمین‌های حوزه خلیج  فارس  افزود و آنطور که بعدها مدعی شد از زمان قرارداد ۱۸۲۰، دولت انگلستان، شیخ بحرین و به تبع آن حکومت آن دیار را  مستقل می‌شناخته و نسبت به استقلال آن در تلاش بود و پنهان و آشکار ایفای نقش می‌کرد تا اینکه بتواند درراستای اهداف دراز مدت خود پایگاهی خاص و به واقع جهت حضور نظامی و جاسوسی در منطقه ایجاد کند.

اما دولت ایران نسبت به این دخالت خارجی مدعی و معترض بود تا جایی‌که حتی در ماه نوامبر سال ۱۹۲۷ مساله بحرین را به جامعه ملل ارجاع داد، اما متاسفانه راه حلی در این مورد نه تنها به دست نیامد بلکه در پی آن بنا به توضیحات ذیل از مواضع خود صرف نظر کرده و آنچه را که می‌خواستند بی چون و چرا تقدیم کرد و منافع ملی ملت ایران زمین را به پشیزی فروخت .

پس از جنگ جهانی دوم لوایحی در ایران به تصویب رسید و به موجب آن دولت ایران موظف شد که نسبت به احقاق حقوق ایران در بحرین اقدام کند. همچنین دولت وقت در سال ۱۹۵۷، بحرین را به عنوان استان چهاردهم ایران اعلام کرد و در سال ۱۹۵۸ نیز از شیخ سلمان بن احمد الخلیفه شیخ بحرین خواست که وفاداری خود را به دولت ایران نشان دهد.

چنانچه در آن زمان دولت ایران در مورد حاکمیت خود بر بحرین چنین استدلال می‌کرد که:

۱. بحرین هرگز کشوری کاملاً مستقل نبوده و حاکمیت ایران بر این جزیره چندین قرن ادامه داشته است، به استثنای دوره کوتاهی از تاریخ که پرتغالی ها این جزیره را اشغال کردند.

۲. ایران هرگز حاکمیت خود را بر بحرین به قدرت دیگری واگذاری نکرده و حاکم بحرین را به عنوان رئیس یک کشور به رسمیت نشناخته است. حتی محمد رضا شاه در مارس ۱۹۶۸ مسافرت خود به عربستان سعودی را به خاطر اعتراض به این کشور که از حاکم بحرین به عنوان رئیس یک کشور در دیدار از عربستان سعودی استقبال کرده بود، لغو کرد.

۳. ایران حمایت بریتانیا را از بحرین به عنوان مداخله در امور داخلی جزایر و در نتیجه در امور داخلی خود تلقی کرده است.

کشور بحرین ,

 

اما مجلس شورای ملی در واکنش به این ادعاها عکس‌العملی نشان داد و در نطق‌های پرشوری در اعتراض به سردمداران انگلیسی،  پیوندهای تاریخی ایران و بحرین را یادآور شدند که یکی از پرشورترین این نطق‌ ها متعلق به ارسلان خلعتبری بود که در جلسه ۱۳۲ مجلس نوزدهم شورای ملی (پنجشنبه ۲۳ آبان ۱۳۳۶) ایراد شد که بخش کوتاهی از آن بدین شرح است:

"بحرین یکی از استان‌های ایران شناخته می‌شود و هست و بحرین همیشه مال ایران بوده است. تاریخ قدیم ایران را که نگاه کنیم، می‌بینیم بحرین همیشه مال ایران بوده است. بنده می‌خواهم اینجا حق ‌گزاری کنم از یک ایرانی با اطلاع و وطن‌ پرست به نام فریدون آدمیت. او کتابی نوشته است راجع به بحرین و از اسنادی که خود اروپایی‌ها منتشر کرده‌اند و در تمام کتابخانه‌های دنیا نیز موجود است، با دلیل و مدرک ثابت کرده است که بحرین همیشه مال ایران بوده است تا زمان ناصرالدین شاه هم در دست ایران بوده است.  انگلیس ‌ها فقط برای اینکه راجع به خرید و فروش برده با شیخ بحرین قرارداد بسته ‌اند، از این جهت خودشان را حامی شیخ غاصب بحرین معرفی می‌کنند، و الا هیچ سند تاریخ‌ پسند، محکمه‌ پسند، عامه ‌پسندی ندارند. باکمال تاسف ما یک ضعفی که داریم این است که بحریه قوی نداریم. آقایان! من پارسال هم اینجا تذکر دادم و عرض کردم که یک مثلی ما داریم که می‌گوید: یک بند انگشت شاخ، بهتر است از صد ذرع دُم!"

علاوه بر واکنش های روز ۲۳ آبان سال ۱۳۳۶، ۵ روز دیگر نیز در مجلس شورای ملی نطق ارزشمندی توسط آقای حشمتی، معاون وزیر دارایی مطرح  و لایحه‌ای را برای تصویب به مجلس برده بود که در حاشیه آن سخنی در مورد مسائل مطرح شده درباره استان چهاردهم ایران یعنی بحرین گفت که "در سال ۱۷۸۲ ایران بحرین را از دست داد و از آن به بعد حکومت مجمع الجزایر از طرف سلسله آل‌خلیفه اداره می‌شود. از سال۱۸۲۰ شیخ نشین بحرین یکی از مناطق تحت الحمایه بریتانیا بشمار می‌رود.

این خبر عین اظهاری است که مخبر خبرگزاری فرانسه از قول سخنگوی وزارت خارجه انگلستان نقل کرده است. ملاحظه می‌فرمایید که وزارت خارجه انگلستان صریحاً اقرار می‌کند که بحرین تا ۱۷۸۲، جزیی از قلمروی ایران بوده است. تا اینجا ما هم با وزارت خارجه انگلستان موافقیم، موضوعی که مورد موافقت ما نیست ولی برای اثبات ادعای ما بهترین دلیل است، این است که به سخنگوی وزارت خارجه انگلستان می‌گوید که چطور شده که بعد از این تاریخ، بحرین از ایران منتزع شده است؟

آقایان به خوبی اطلاع دارند که در این‌گونه موارد یا باید جنگی شده باشد و قسمتی از خاک کشوری با قدرت و زور مجزا شده و یا در هنگام عقد قرارداد متارکه جنگ و صلح، هر دو طرف موضوع، تصدیق شده باشند؛ یا قراردادی بدون جنگ بسته شود مثل: اختلافات مرزی، و یا آنکه معامله‌ای صورت گرفته باشد. یقین است که هیچ یک از موارد بالا در مورد بحرین صادق نیست و به موجب قوانین بین‌المللی و سابقه، بحرین ملک ایران محسوب می‌شود."

 اما با افزایش فشار انگلیس، یک ماه بعد اردلان وزیر وقت امور خارجه در روز یکشنبه ۱۷ آذرماه ۱۳۳۶ در مجلس حاضر می شود و ضمن دفاع قانونی و مستند از مالکیت ایران بر بحرین، از موضع‌گیری انگلیسی‌ها ابراز تاسف می‌کند و می‌گوید: "بحرین بخشی از بدن ماست"

اردشیر زاهدی وزیر خارجه وقت ایران گفت: "ایجاد چیزی به نام فدراسیون امارات خلیج فارس با شرکت جزایر بحرین از دیدگاه ایران مطلقا قابل قبول نیست."

محمدرضا شاه هم اعلام کرد: "ایجاد این فدراسیون چیزی جز یک اقدام استعماری و امپریالیستی و تلاش برای بازگشت انگلیس به منطقه از در پشتی نیست." شاه هشدار داد که در صورت لزوم برای حفظ منافع تاریخی و حقوق سرزمینی خود، قدرتمندانه اقدام خواهد کرد.

اما این آخرین برخورد جدی و قدرتمندانه او بود. شاه پس از این سخنان با حمایت جدی عربستان، انگلستان و برخی دولت‌های دیگر از استقلال بحرین مواجه شد، و منافع تاریخی و حقوق سرزمینی ایران را به فراموشی سپرد.

کشور بحرین ,

محمدرضا شاه یک‌بار اعلام کرد "ایجاد این فدراسیون چیزی جز یک اقدام استعماری و امپریالیستی و تلاش برای بازگشت انگلیس به منطقه از در پشتی نیست." اما این آخرین برخورد جدی و قدرتمندانه او در دفاع از بحرین بود

قبل از جدایی بحرین از ایران، در طی تلاش‌های دولت انگلستان برای این جدائی، (Sir Dennis Wright)، دنیس رایت سفیر اسبق انگلستان در ایران طی گزارش تلگرافی شماره‌ی ۵۹۲، در تاریخ دوم آپریل ۱۹۶۸، به دولت متبوع‌اش صریحا اعلام کرده بود که " شاه، تمایلی به استفاده از نیروی نظامی برای «اشغال بحرین» ندارد، ولی به ملاحظه‌ی افکار عمومی مردم ایران نمی‌تواند از «ادعای مالکیت بحرین» بدون دست‌یابی به امتیاز دیگری دست بردارد. "

سرانجام تحت فشار انگلستان، شاه در سفری به هند در چهاردهم دی ۱۳۴۷ در دهلی ‌نو اعلام کرد که  "دولت شاهنشاهی نمی‌خواهد با  اعمال زور بحرین را تصاحب کند، بلکه حاکمیت بحرین را به دلخواه اکثریت مردم، در یک همه ‌پرسی آزاد زیر نظر سازمان ملل متحد می‌گذارد، تا اگر اکثریت مردم بحرین علاقه به ملحق ‌شدن به ایران داشتند، بحرین در حاکمیت ایران بماند و اگر خواستند از ایران تجزیه شوند، کشوری مستقل شوند."

 اما با بسترسازی و هماهنگی های گسترده ایجاد شده ،همه پرسی فرمایشی، گزینشی و در عین حال نمایشی در بحرین با دخالت تمام و کمال انگلیسی ها در حالی انجام شد که در مقابل آن شاه نیز به نظر مردم و مجلس شورای ملی هیچ اهمیتی نداد و با توجه به نقش تعیین کننده دنیس رایت ، مذاکرات جداسازی بحرین از ایران به نتیجه رسید و حاصلش برای دول مخاصم عاید شد.

اما شنیدن خاطرات سردمداران و رجال آن عصر خالی از لطف نمی‌باشد. اسدالله علم در زمینه مقاومت انگلیسی‌ها در پذیرش حق حاکمیت ایران بر جزایر سه‌گانه می‌نویسد: «جمعه ۴۹/۳/۲۲ ــ ... عصری سفیر انگلیس آمد... گفتم شما دارید با ما بازی می‌کنید و این بخشودنی نیست... بر فرض که این جزایر ارزش استراتژیکی نداشته باشد با افکار عمومی ملت ایران که ما نمی‌توانیم بازی کنیم. بحرین را بدهیم، جزایر را بدهیم ، بعد از کجا که نوبت خوزستان نرسد واین برای رژیم خطرناک است».

با وجود همه این عجز و لابه‌های دربار پهلوی، انگلیسی‌ها حاضر نمی‌شوند جزایر سه‌گانه را که آن هم جزء قطعی خاک ایران بود، از کنترل خود خارج سازند؛ زیرا صرفاً دراین‌صورت بود که آنان هم در جنوب خلیج فارس و هم در شمال آن می‌توانستند حاکمیت کم‌هزینه و استراتژیکی داشته باشند. در نهایت با طرح یک ترفند و فریبکاری، زمینه را برای یک حرکت تبلیغاتی دیگر فراهم ساختند. علم در این بخش بسیار مرموز و خلاصه گویی می‌کند که : «درباره ابوموسی، ایران و شارجه توافق کردند این جزیره را به دو نیم مساوی تقسیم کنند و بخش بی‌جمعیت آن به ایران تعلق یابد... از این گذشته مبلغی نیز برای تقدیر از شیخ شارجه به‌عنوان کمک، محرمانه به او پرداخت شد».

کشور بحرین ,

اسدالله علم در زمینه مقاومت انگلیسی‌ها در پذیرش حق حاکمیت ایران بر جزایر سه‌گانه می‌نویسد: «جمعه ۴۹/۳/۲۲ ــ ... عصری سفیر انگلیس آمد... گفتم شما دارید با ما بازی می‌کنید و این بخشودنی نیست... بر فرض که این جزایر ارزش استراتژیکی نداشته باشد با افکار عمومی ملت ایران که ما نمی‌توانیم بازی کنیم...»

محمدرضا پهلوی علاوه بر آنکه دست از ادعای مالکیت بحرین برداشت، توجیهاتی نیز برای کم‌کاری در بازپس‌گیری حاکمیت بحرین هم مطرح ‌کرد آنچنانکه شاه برای توجیه این عقب‌نشینی غیر قابل توجیه و نابخشودنی خود، در ۲ آبان ۱۳۴۷ موافقت‌نامه‌ای با دولت عربستان امضا و پس از آن بود که در دهلی نو در سفر به هند مواضع خود را مطرح کرد.

امیرخسرو افشار قائم مقام وزارت خارجه و مسئول مذاکره با دولت انگلستان، موضع‌گیری جدید شاه را نتیجه «توصیه‌های رییس اینتلیجنت سرویس انگلیس در تهران» دانسته و این احتمال را مطرح کرده که شاید عقب‌نشینی بهت‌آور شاه در پی توافق با دولت انگلستان در تثبیت مالکیت ایران بر جزایر سه‌گانه ابوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک اتخاذ شده است.

شاه که در عمل ، دیگر یارای ایستادن در برابر انگلستان و وارد کردن نیروی نظامی برای دفاع از تمامیت ارضی ایران را نداشت،درتاریخ ۲۴ دی ۱۳۴۸ در جمع کارکنان وزارت امور خارجه با تاکید بر تسلط ۱۵۰ ساله انگلیس بر بحرین گفت: " انگلیس این جزیره را به ایران پس نخواهد داد و من نمی‌توانم چون دن‌کیشوت رفتار کنم."

 

محمدرضا پهلوی در کنار دنیس رایت سفیر ساف انگلستان در ایران

دنیس رایت در گزارشی به دولت متبوعش می‌نویسد: " شاه، تمایلی به استفاده از نیروی نظامی برای «اشغال بحرین» ندارد!"

در خاطرات اسدالله علم هم بخش‌هایی از توجیهات پیاپی شاه نقل شده است که : "اکثریت ساکنان آن جزیره عرب هستند و به زبان عربی سخن می‌گویند. به لحاظ اقتصادی مجمع‌الجزایر بحرین دیگر اهمیت ندارند، زیرا نفت آنجا که تمام شده و صید مروارید نیز صرفه اقتصادی ندارد."

همچنین محمد رضا شاه اضافه کرده است که: "از نظر اهمیت استراتژیکی و سوق‌الجیشی با وجود تسلط ایران بر تنگه هرمز آن جزایر دیگر ارزشی ندارد، از جهت امنیتی هم حفظ آن سرزمین پرهزینه و مستلزم استقرار یکی دو لشکر در آنجاست."

و آخرین توجیه محمدرضا پهلوی برای عدم دفاع از تمامیت ارضی ایران، این است:  "من اهل این نیستم که به زور حضور لشگرم ، یک جایی را ضمیمه خاک خود کنم.» این اظهارات شاه در حالی بیان شده است که با وجود ادعای عراق درباره «شط العرب»، توانست با پشتیبانی جت‌های جنگنده نیروی هوایی، کشتی ابن سینا را از اروندرود وارد خلیج فارس کند و مالکیت اروندرود را تثبیت و ضبط کند.

اردیبهشت ۱۳۴۹، استقلال بحرین در شورای امنیتی سازمان ملل مورد تایید قرار گرفت. ۲۴ اردیبهشت، مجلس شورای ملی با مخالفت تنها ۴ نماینده عضو حزب پان‌ایرانیست به رهبری محسن پزشک‌پور، جدایی بحرین را تایید کرد. در ۲۸ اردیبهشت نیز با رأی همه ۶۰ نماینده مجلس سنا، آخرین گام برای جدا شدن استان چهاردهم ایران برداشته شد.

اسدالله علم در خاطرات خود چنین نوشته است: "گوینده رادیو ایران خبر جدایی بحرین را چنان با افتخار خواند که گویی هم‌اکنون بحرین را فتح کرده‌ایم." در ماجرای بحرین هم انگلیسی‌ها به عنوان میانجی و با ژست خیرخواهانه ظاهر می‌شوند. آنها ظاهرا نقش میانجی ودوست را به خود می‌گیرند و با محمدرضا پهلوی به بحث و گفت‌وگو می‌نشینند؛ در حالی که هدف آنها تنها و تنها کم کردن حضور و نفوذ ایران در خلیج فارس و آبهای آزاد بود تا در نهایت از لحاظ  کمی و کیفی ساختارمنطقه ای ایران بکاهند. 

آنها با علم به اینکه بحرین متعلق به ملت ایران است، به عنوان میانجی وارد ‌شدند و بر خلاف حقوق ملت ایران اقدام کرده و به نفع تجریه‌طلبان بحرینی وارد عمل شوند.  قصد داشتند که جزایر ایرانی را یا بخرند،   و یا بتوانند- بخش‌هایی از خاک. بدین ترتیب بحرین با همین ژست میانجی‌گری اروپایی‌ها و در راس آن انگلستان، از ایران جدا شد.

انگلیسی‌ها مسئله بحرین را به وضوح با طرح جزایر سه گانه گره زدند و تهدیدات خود را بیش از پیش افزایش دادند. آن‌ها وانمود می‌کردند که اگر شاه با استقلال بحرین موافقت کند، در عوض از حمایت انگلیس برای نگهداری جزایر سه‌گانه برخوردار خواهد بود.

عَلَم در یاداداشت‌هایش می‌نویسد: "سفیر انگلیس امروز راغب‌تر از ملاقات قبلی بود که حل مساله بحرین را به پیشنهادهای مربوط به جزایر مرتبط سازد. خاطرنشان کرد که اگر ایران به تاسیس فدراسیون امارات عربی کمک کند، در این صورت ما خواهیم توانست به دعوت و از جانب فدراسیون ، جزایر را تصرف کنیم، بی‌آنکه ترس از واکنش عرب‌ها داشته باشیم."

محمدرضا پهلوی در شهریورماه سال ۱۳۴۹ به روزنامه گاردین گفت: « با توجه به این که ذخایر مروارید بحرین به پایان رسیده است، بحرین از نظر ایران دیگر اهمیتی ندارد». هویدا نخست وزیر وقت هم گفت:  "به هیچ کس مربوط نیست. دختر خودمان بود، به هر کس می‌خواستیم شوهرش دادیم"

کشور بحرین ,

هویدا نخست وزیر وقت وقت درباره جدایی بحرین گفته بود "به هیچ کس مربوط نیست. دختر خودمان بود، به هر کس می‌خواستیم شوهرش دادیم!"

اما در همان زمان هم بالغ بر سه میلیون و هشتصد هزارتن نفت از چاههای نفتی بحرین استخراج می شد. (۱۳۴۷/۱۹۶۹) ودرکنار نفت منابع دیگری مانند آلومینیوم نیز در صدر منابع بحرین و پروسه فرآوری آن در کارخانه مربوطه سود آوری بسیار بالایی را حاصل می‌کرد که به موازات موارد یاد شده صنعت شیلات و صید ماهی و همچنین صید صدف و مروارید هم قابل توجه بود.

فریدون زند فر محقق تاریخ سیاست خارجی ایران و خلیج فارس و معاون پیشین وزارت خارجه می‌گوید: "ویتوریا گیچیاردی ( نماینده دبیر کل سازمان ملل متحد در امور جدایی بحرین از ایران ) حدود سه هفته بیشتر در بحرین نماند. به نظر من این زمان برای انجام چنین کار مهمی بسیار کوتاه است. هیاتی که او را همراهی می‌کرد نیز بسیار کوچک بود و به نظر نمی‌رسد که آماده انجام دقیق چنین ماموریتی بود. اما به هر حال او شخصیت شناخته‌شده‌ای بود و به راحتی نمی‌شد نظر او را مخدوش اعلام کرد. مشکل این بود زمانی که او به منامه رفت تا کارش را آغاز کند هیچ طرحی از نحوه‌ای که کارش را باید انجام می‌داد در دست نداشت. پس از چند روز اقامت تازه تصمیم می‌گیرد که چگونه عمل کند. به او پیشنهاد می‌شود کلوپ‌ها یا همان باشگاه‌ها محور اصلی نظرسنجی‌اش قرار گیرد. گی چیاردی ابتدا با این امر مخالفت می‌کند اما پس از مدت کوتاهی به این نتیجه می‌رسد که بهترین راه همین است. در واقع‌ همان راه پیشنهادی بحرینی‌ها بود؛ باشگاه‌ها یا نهاد دیگری از این قبیل."

لذا محمد رضا پهلوی در اقدامی از پیش تعیین شده اعلام کرد که نظر نمایندگان سازمان ملل را در صورتی که با تایید شورای امنیت سازمان ملل همراه باشد خواهد پذیرفت. بریتانیا نیز از پیشنهاد استقبال کرده و «اوتانت» دبیرکل سازمان ملل هیئتی را به ریاست «ویتوریا گیچاردی» را مأمور انجام این کار کرد. هیئت سازمان ملل بدون درنظر گرفتن خواست عمومی مردم، با دستور انگلیس و آمریکا اعلام کرد که تقریبا تمام مردم بحرین خواهان یک حکومت کاملا مستقل هستند و اکثریت بزرگی از آن‌ها آن را یک کشور عربی می‌دانند. این تصمیم بدون همه پرسی از مردم در شورای امنیت نیز به سادگی تایید شد و بحرین استقلال خود را از ایران، در ۱۴ اوت ۱۹۷۱ اعلام کرد و حکومت ایران نیز اولین کشوری بود که آن را به سادگی به رسمیت شناخت.

ایران بحرین را از دست داد و شاه پس از کوششهای بسیاری در نهایت تنها موفق شد یک موافقتنامه درباره جزایر سه ‌گانه از سران انگلیس و قبایل عربی بگیرد که در این موافقتنامه از عبارت: "Occupation" استفاده شده است که به معنای اشغال است. در واقع اعراب خلیج فارس موافقتنامه‌ای را امضا می‌کنند و می‌پذیرند که ایران جزایر سه گانه را اشغال کرده است و همین کلمه بعدها بهانه به دست اماراتی ها داده که ادعا کردند ایران این جزایر را اشغال کرده است و خواستار بازپس گیری آن گردند.

اما نتایج جدایی بحرین چه بود؟

۱- افزایش نفوذ انگلیس در منطقه

۲- خدشه بر غرور ملی

۳- از دست دادن مزایای اقتصادی، راهبردی بحرین

درباره این مورد سوم می شود کمی توضیح داد. اگر بحرین از ایران جدا نمی شد، ناحیه مشخص شده در نقشه زیر از خلیج فارس، متعلق به ایران بود و رسما حرکت هر کشتی و نفتکشی به سمت عربستان و کویت و عراق، فقط با اجازه ایران و پرداخت حق ترانزیت به ایران ممکن بود!

و سرانجام این تنش در بیست و دوم اردیبهشت ماه سال ۱۳۴۹ شمسی شورای امنیت سازمان ملل متحد با صدور قطعنامه شماره ۲۷۸، نظرخواهی فرستاده سازمان ملل از مردم بحرین را تأیید کرد و به این ترتیب، این کشور جزیره‌ای، مستقل اعلام شد که در پی آن و در ۲۴ اردیبهشت سال ۱۳۴۹، به تصویب مجلس شورای ملی رسید.

فرستاده سازمان ملل به بحرین، در مدت دو هفته، از طریق گفتگو با سران قبایل و افراد صاحب نفوذ در این کشور، به این نتیجه رسیده بود که بحرین مستقل شود و بدین ترتیب پاره تن از وطن جدا شد.

 

منبع: تسنیم

38

نظرات 93
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما پس از تایید توسط مدیر سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت و افترا باشند منتشر نخواهند شد.
  • پیام هایی که غیر از زبان پارسی یا غیر مرتبط باشند منتشر نخواهد شد.
Sh rahmani 4 1 پاسخ 1399/5/25 -15:53

سلام الان خوب شما که میگید آمریکا هیچ غلطی نمیتونه بکنه . برید بحرین و آذربایجان که از ایران جدا شدن رو مجددا ادعایی مالکیت کنید و به بهانه روزی که جز ایران بودن مجددا بازپس بگیرید . فقط یه نکته با پول بحرین کاریتون نباشه .

اصغر 2 2 پاسخ 1399/5/24 -22:18

حالا با بقیه جزایر چکار کردیم که بند کردید به بحرین حداقل نفت بحرین مفت گیر حزب الله و... نمی‌آید .

آریا مهری 11 2 پاسخ 1399/5/24 -16:11

اولا از زمان محمد شاه قاجار (یک قرن پیش از آن تاریخ) عملا بحرین از ایران جدا شده بود،، وایران صرفا ادعایی در مورد آن داشت،،،دوما ایران تنها در قبال تصاحب دوباره جزایر سه گانه(تنب کوچک و بزرگ و ابو موسی) وکنترل تنگه هرمز، حاضر شد از این ادعا صرف نظر کند،،، سوما استقلال بحرین با نظر شورای امنیت و قدرت های بزرگ جهانی اتفاق افتاد،نکنه میخواستید شاه یک تنه با کل جهان بجنگه،،،،حالا شما نمیخواد نگران جدایی بحرین باشید،، فعلا دریا کاسپین و خلیج فارس رو دریابید که اولی رو به روس ها دادید،و دومی رو به چینی ها،،،،

سید علی جعفری 10 1 پاسخ 1399/5/24 -15:38

اینا همش دروغ و خالی بندیه تاریخو عوض کنید بحرین در دوره قاجار و پیش از اون جدا شده بود مث گرجستان که الان مدعی بشن رژیم اونا رو در سال جدایی روسیه به رسمیت شناخته حتا مصرف داخلی هم نداره داداش پاکش کن دیگه کسی خالی بندیای شما رو باور نداره

امین 4 6 پاسخ 1399/5/24 -14:59

وجدانی فکر نمیکردم این همه نظر دادین،بینتون این همه وطن فروش داشته باشیم،الله اکبر.......

ناشناس 7 2 پاسخ 1399/5/24 -13:42

یه دقت به خبر های دیگه روزنامه هم بکنید نرخ بهره وام کم شده نه زیاد و برا کارگران هم وام مسکن داشتن برا استخدام کنکور داشتن مث الان سفارشی نبوده قاچاقچی مواد اعدام شده که مثل الان شیشه بر خلاف همه چی روز به روز ارزون نشه

به تو ربطی نداره 16 3 پاسخ 1399/5/24 -12:05

خخخخ الان یهو میدادیم به چینیا حالش بیشتر بود چرت پرتا مصرف داخلیم نداره بحرین قبلا جدا شده بود ولی چرا تنب کوچک وبزرگ و تنب ابوموسی که شاه گرفت حریفی نمیزنن چرا وقتی اذربایجان از شوروی گرفت کمونیستارو بیرون کرد چیزی نمیگن چرا از جنگ ایران عراق زمان پهلوی چیزی نمیگن موقعی که نصف فرماندهان ارتش خواب بودن ایرانیا بغداد فتح کردن صدام پناه برده بود سازمان ملل

م. ج 14 2 پاسخ 1399/5/24 -11:49

الان بحرین کلی محمدرضا پهلوی رو دعا میکنن خوش بحالشون که جدا شدن از ایران... شما الان بحرین رو اقتصادش جغرافیا و... رو میتونی با ایران افسرده ما مقایسه کنی؟اینجا فقط دزدی و اختلاس و خردن حق مردم و بیت المال اما اونجا چی؟ فقط دارین مقصر میکنین گذشتگان رو ولی آینده مردم هم برای دولتمون مهم نیست... آقا گذشته ها گذشته الان مردم دریابین که پول مملکتمون بی ارزش شده و فقط آقازاده بازی شده چرا لعنت به شاه لعنت به مسوولین بی عرضه لعنت به هرچی آقازاده دزد و اختلاس گر و پول شو

علی 9 2 پاسخ 1399/5/24 -11:47

کاش خوزستان رو هم شوهر مسدادسد الان مشکل آب نداشت

حسین 10 2 پاسخ 1399/5/24 -09:31

بحرین ول کنیدبابا این کالاها مثل آهن الات واجناسی مثل برنج وروغن و زهرمار کی ارزان میشه کاش یه روزبیاد روسایت بنویسن فلان جنس یک ریال ارزانترشد

a 1399/5/24 -11:57

یه روز ندیدیم اون روزو

محمد 15 2 پاسخ 1399/5/24 -05:51

ریال بحرین ۶۰ هزار تومنه ، تقریبا ۳ برابر دلار و ۲ برابر یورو . این قیمت نشان از سلامت اقتصاد و آرامش در روابط بین الملل بحرینه .

علی 1399/5/24 -11:55

کاش کل ایرانو شوهر میدادن ...

حشاشین 3 17 پاسخ 1399/5/24 -04:19

یعنی اوج حماقت یه عده رو ببینید که میگن بحرین رو خوب شد دادیم رفت که اوضاعشون از سیستان بلوچستان و زاهدان ما بهتره بنابراین با استدلال های شما اصن بهتر نیست که کل شهر های ایران مستقل بشه و بعد مثلا اوضاعمون مثل بحرینی ها خوب بشه؟؟؟هان چه طوره؟؟ اوج وطن فروشی تو این کامنتا موج میزنه یعنی تجزیه کامل ایران بعد شما ها دم از کیش و خزر و خلیج فارس میزنید؟؟؟؟به قول یه بابایی زکی

. 6 2 پاسخ 1399/5/24 -02:20

حرف از گذشته چه فایده..میشه پس گرفت؟

H.n 18 4 پاسخ 1399/5/24 -01:53

الان شهرهای نفت خیزمون خیلی وضعیت خوبی دارن که دارید سنگ بحرین و به سینه میزنید اگه بحرین هم هنوز مال ما بود مطمئن باشید مثل اهوازیها و .. آب برای خوردن و هوا برای نفس کشیدن نداشتند. به لطف مدیران لایق و پاک دست جمهوری اسلامی

علوی 10 3 پاسخ 1399/5/24 -01:50

همه بدبدشماخوب خوب

یاسین مهدوی 5 20 پاسخ 1399/5/24 -01:49

با سلام عرض ادب لعنت ازلی و ابدی بر خاندان منحوس پهلوی . . .

تبریز احمدی 6 4 پاسخ 1399/5/24 -01:36

چرا از ترکمانچای وگلستان حرفی نمیزنید قاجار وپهلوی ایران را فروختن دشمن ما روسیه واعراب نادان است اگر در آن زمان امریکا نبود آذربایجان را روسیه خورده بود محمدرضا جوان بود روسیه از ترس امریکا تبریز را رها کرد این انقلاب متعلق به مردم است ملت ایران را ای مسئولین اذیت نکنید سیاسیت را تنش زا نکنید تامل با دنیا شرط حکومت است وقوی شدن شرط حفظ ایران چرا مالزی دشمن اسراییل است ولی تحریم نیست وپیشرفته است ایران مانند مالزی باید شود

سید علی جعفری 1399/5/24 -15:44

دوران پهلوی در کل طلایی ترین دوران تاریخ ایرانه البته اگه دوران کوروش رو در نظر نگیریم

مریم .م 1399/5/25 -23:21

زکی

استاسیس 10 2 پاسخ 1399/5/24 -00:19

اومدم چیزی بنویسم‌ دیدم دوستان هیچی رو جا ننداختن خبر فوری تو دهنی محکم تر از این خورده بودی؟ الان تو کانال بنویس همشون ربات بودن

ایرانی 8 19 پاسخ 1399/5/24 -00:13

در مجموع معلوم شد که نظر دهندگان از کدام جغرافیای ایران هستند که ما به خاطر نجات آنها از دست صدام باکریها وهمت وباقریها دادیم الان دوران شاه نوکر انگلیس که به خاطر تاج و تختش تن به هر خفتی می داد بحرین که سهله فرحناز را هم می داد اینجا ایران است جمهوری اسلامی با اقتدار با ارتش وسپاهیانش

علی 18 3 پاسخ 1399/5/23 -23:37

اگر بحرین هم متعلق به ایران بود با این دولتمردان و حکومتگران بی کفایت وضعیت مردم همین که هست بود. ما در طول چند دهه گذشته منابع طبیعی و ذخایر آبیمون رو تخلیه کردیم. جنگلها و محیط زیستمون رو تخریب کردیم. منابع نفتی مون رو تخلیه کردیم. بیش از ۱۳۰۰ میلیارد دلار صادرات نفتیمون رو به هدر دادیم بدون اینکه الان ذخیره ای داشته باشیم. کار رو به جایی رسوندیم که داریم نفت رو پیش فروش می کنیم و می خوریم. منابع انسانی مون رو فراری دادیم. حالا می گیم اگر بحرین مال ما بود چی می شد؟ مطمئن باش هیچی نمی شد. چون الان حدود ۳۰ استان داریم و هیچی نشده.

مقصودی 17 4 پاسخ 1399/5/23 -23:36

ذاتا دروغگو هستید یک هواپیما صقوط کرد تمام اولیا وانبیا آوردن که بگن هواپیما مريض بوده خودش افتاده بعد میگن دروغگو دشمن خداست .بعد میگن مرگ بر راستگو

ناشناس 1399/5/24 -01:14

سقوط درسته نه صقوط

علوی 1399/5/24 -01:46

خبرفوری وگیزمیز وکانال های مشابه ، سازشون باصداسیمای میلی کوکه انگار که نه حتما همش دروغ و...خب اون ی غلطی کرد.... اینا همش دارن خدمت می کنن

ناشناس 2 11 پاسخ 1399/5/23 -23:31

بابا فهمیدیم خفمون کردین نظر دیگه ندارین همه شبیه هم نوشتن یاسیستان بلوچستان بود یا خوزستان از رودست هم تقلب برای نوشتن میکنین

استاسیس 1399/5/24 -00:28

میدونستم حقیقت تلخه ولی نه دیگه تا این حد!!!! تقلب نیست اتفاقا حرفاییه که یه عمر تو گلوی هممون گیر کرده فقط به مزاج شماها خوش نیومده

مریم .م 1399/5/25 -16:35

وطن فروش ان شاءالله خناق میگیری تو نماینده ملت ایران نیستی چشمهات رو باز کن بهتر میبینی مردم به ندای سید علی همیشه در صحنه اند

م 8 21 پاسخ 1399/5/23 -23:17

حیف شاه که رو اسم محمد رضا گذاشتند ی احمق به تمام معنا ی ترسو که جو گیر بود واقعا بی عرضه تا تقی به توقی میخورد فرار میکرد بی عرضه کودن

علی مقصودی 15 4 پاسخ 1399/5/23 -23:15

اگر واقعا حرف شما درست باشد که نیست خدارا شکر ماهی ۲ دلار یارنه نمگیرند .واقعا شما که از تاریخ سر در نمیارید چرا به شعور مردم توهین میکنید .بحرین در زمان قاجار هم زیر پرچم ایران نبود حتی اگر ۱ کتاب هم خوانده بودید این مطلب را منتشر نمی کردید.مثلا خبرنگارید ..

حشاشین 1399/5/24 -04:05

بحرین با پادشاهی آل خلیفه بوده ولی ایران روش ادعای مالکیت داشته و درست هم بوده چون اسناد تاریخی ومکتوب قدیم این رو نشون میداده مثل هنگ کونگ که چین ادعای مالکیتش رو داره (حداقل یکم به اندازه چینی ها وطن پرست باشد به جای فحش دادن بهشون)

مسلم 15 3 پاسخ 1399/5/23 -23:05

بحرین را داد سه جزیره استراتژیک رو همون روز تحویل گرفت و یک روز بعد از ان عمارات متحده عربی تشکیل شد

ب مسلم 1399/5/24 -00:48

بیسوادی محض با تحلیلی. ابکی ودروغگویی عمارت. نه امارات مگر ساختمانه

حشاشین 1399/5/24 -04:09

بعد جانبالی میشه بگید اون سه جزیره مال چه کشوری از اول بوده ؟؟؟و مال خودمون رو به خودمون برنگردونده باشن؟؟؟یه دروغ رو انقدر تکرار نکنید که کسی باورش بشه بحرین که حق تملک تاریخی ایران بود رو دادیم و به جاش سه جزیره که مال خودمون بود رو پس گرفتیم پس بچه گول نزنید

Haman 14 10 پاسخ 1399/5/23 -22:30

خوب شد جدا شد والا الان اونام مث ما بدبخت بودن محمد رضا کار درست رو انجام داده نخواسته خواسته ملت بحرین رو سرکوب کنه در کل خوشبحالشون

امیر 18 3 پاسخ 1399/5/23 -22:18

یک روز هم جدایی کیش برای فرزندانمان نماد خیانت و وطن فروشی خواهد شد

حشاشین 1399/5/24 -04:10

البته داغ این افسانه ای که البانی نشین ها برات بافتن به دلت خواهد ماند

ناشناس 17 10 پاسخ 1399/5/23 -22:08

خبر فوری انگار ایران زندگی نمی کنی و از هیچی خبر نداری، فقط این و بهت بگم واقعا خوش به حال مردم بحرین که از ایران جدا شدن حداقل الان خوشبختن وگرنه الان یه کپی از استان سیستان و بلوچستان داشتیم

ع 13 8 پاسخ 1399/5/23 -21:57

خوش به حالشو ن کاش ما هم جای اونا بودیم کاش می شد از این جهنمی که برامون ساختن راحت می شودیم کشور های که بدبختانه افتادن در دام بلوک شرق همه وضعشون خراب است

یه ایرانی 1399/5/24 -01:39

اگر شاه بحرینو نداده بود اینها خودشون تا الان بارها بخشیده بودنش به اربابهاشون!!! دردناکترش اینه که اون بیچاره ها(بحرینی ها) دیگه مستقل نبودن مستعمره روس و چین و هندو ...میشدند!!!!

رضا 16 6 پاسخ 1399/5/23 -21:50

اونی که میگه شاه زن باز بود پس آخوندا چی هستن چهارتا زن و هزار تا صیغه جمش کنید این حرفارا شاه هر چی بود رفت مراقب این راهزانایی که دارن ایرانا میفروشن باشید

ناشناس 15 6 پاسخ 1399/5/23 -21:49

اگر مانده بود شوهرش میدادند جمهوری چین کومونیست

.......... 13 9 پاسخ 1399/5/23 -21:36

بحرین که چه از لحاظ دینی، زبانی و فرهنگی با ایران متفاوت بود و نگه داریش فقط هزینه بر و بی فایده بود ، اعلیحضرت همایونی بهترین کارو کرد. دمش گرررررم. اگه بحرین الان با ایران بود سرنوشتی مانند خوزستان داشت...

ناصر 27 8 پاسخ 1399/5/23 -21:29

حالا این سوال مطرح میشه که الان بحرین کجا و ما کجا ؟؟چرا اینهمه مردم دوکشور از نظر اقتصادی تفاوت دارن ؟ هر دینار بحرین الان 12000 تومنه ... دلتون برای منابع نفتی بحرین میسوزه ؟ الان که نفت مسجدسلیمان و اهواز و امیدیه رو هم نمیتونید بفروشید و هیچ برداشتی هم از منابع نفت خزر ندارید چون روسیه اجازه نمیده خدا مردم بحرین رو دوست داشت چون اگه جزو ایران بودن الان باید پراید سوار میشدن بجای لامبورگینی

اصر 1399/5/27 -17:15

اونایی که رأی منفی دادن خب چرا جواب سوالاتمو ندادن ؟ جواب بدید دیگه

یه ایرانی 20 8 پاسخ 1399/5/23 -21:23

اون یه دونه شوهر داد...الان که چندتاشو دادیم و داریم میدیم تازه با جهیزیه کامل!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

فرهاد 18 7 پاسخ 1399/5/23 -21:20

شماهاچیکارکردین مثل روباه ازجیب ملت دوزدی میکنین درست؟؟؟:::::::؟؟؟؟؟؟؟؟؟

حسین 19 7 پاسخ 1399/5/23 -21:03

خیلی هم براشون خوب شد اگه باایران بود الان وضعیتش مثل خوزستان بود

احمد 14 3 پاسخ 1399/5/23 -20:49

سلام بهتر اینه که طلاق بگیریم به هرقیمتی که شده اگه واقعا شوهر دادن!!!

نیما 18 6 پاسخ 1399/5/23 -20:41

چنوقت پیش اسراییل ی نقشه از تجزیه ایران نشون داد ک با همت مسولین عزیز و گرانقدر مملکتمون با زدن یک تو دهنی ب اسراییل،خزر رو ب روسیه دادیم و جنوب رو ب چین تا چیزی ب اسراییل نرسه،فلن ک مسولین ما با این حجم از گندزدن دارن کازی میکنن مردم بگن خوشبحال بحرینیا سیستان اب نداره،زلزله زده های کرمانشاه هنوز تو چادرن،اهواز هوا نداره،قم پایتخت جهان اسلام و شیعه در قلب ایران کلا هیچی نداره!!! جمع کنید این حرفای خال زنکی رو جای این مطالب برید اون کارگرای بدبختی ک پنجاه روزه طلب حقوقشونو میکنن در یابید و ازشون خبر بذارید

نگین 14 3 پاسخ 1399/5/23 -20:39

باز در ان موقع بحث و بررسی میشد یه اعتراضی صورت می گرفت الان چی زیر ابی دریای خزر و میدن میره باید مواظب جنوب باشیم زیر ابی چین کمونیست نبره بخوره مثل ماهی ها که جارو کرد و برد شخم زدن در گذشته فایده نداره اگر این طور باشه هندو قسمتی. از روسیه تا مصر مال ایران بوده مملکت را دریابید ان موقع انگلیس مکار بود الان افتاده دست برادرن کمونیست صد برابر بدتر

Milad mojo 17 7 پاسخ 1399/5/23 -20:25

حاجی شما دیگه چه رویی دارید! اگه پهلوی بحرین بی مصرف رو داد بجاش تنب کوچک و بزرگ و ابو موسی رو گرفت که شما چهل ساله قراره باهاشون تنگه هرمز رو ببندید، شما که خزر رو دادید اربابتون روسیه، خلیج فارس رو هم دادید اون یکی اربابتون چین، چابهار رو هم که دادید به هند. چه سودی براتون داشت، یکم شرف داشته باشید بد نیسا

Sh rahmani 1399/5/25 -16:02

الان که نه انگلیس دوست ماست نه آمریکا غلطی هم نمیتونن بکنم به فضل خدا موشکم داریم بریم همرچی از دست دادیم و پس بگیریم از آذربایجان و گرجستان تا بحرین و حتی بصره و جنوب عراق آخه اونجام زمان ساسانیان مال مابوده .ایوان مدائن یا همون طاق کسری .

داریوش بحری 17 3 پاسخ 1399/5/23 -20:07

کاش بقیه هم شوهر میدادن الان که وضعشون از همه خونه مونده ها بهتر هست

بهادر 18 4 پاسخ 1399/5/23 -20:03

خبر فوری زِر نزن بحرین از زمان قاجار دست انگلیسی بود.چرا باز پس گیری جزایر سه گانه از انگلیس و قرارداد الجزایر که باعث سر جا نشوندن صدام شد رو نمی گویید.لطفا به قرارداد های ترکمنچین هم اشاره کن.

تاریخ 11 1 پاسخ 1399/5/23 -20:00

سلام هموطن عزیز عیبش بنمودی هنرش نیز بگو بحرین قبل از واگذاری در اختیار ایران نبود و فقط نامه از ایران باتمبر دوریالی ازایران به بحرین می‌رفت باید یاد آوری کنم استعمار گر پیر انگلیس خبیس هرکجا پا گذاشته و بیرون رفته یک مایه شر وفتنه بر جای گذاشته ایران درازای واگذاری بحرین سه جزیره تنب بزرگ تنب کوچک وایو موسی را در اختیار گرفت که در این عملیات ایران یک شهید هم داد

یه ایرانی 1399/5/23 -21:25

امارات هم مال ایران بود که دست انگلیس بود...آذربایجان هم درست روسیه ولی هیچکدومو پس نگرفتیم چون کشور مسبقل شده بودند

معین_313 9 27 پاسخ 1399/5/23 -19:53

خدا حکومت پهلوی رو لعنتش کمه که مایه ی ننگ و برباد رفتن ایران بودند!! یه عده ای تازه به دوران رسیده که هنوز هیچ شناختی از حکومت پهلوی ندارند می آیند و از خوبی های این دوره دم میزنند. شاه واقعا حقیرترین و ظالم ترین و اختلاس کننده ترین و گاو شیرده ترین فرد قرن اخیر بود.

هما 4 3 پاسخ 1399/5/23 -19:48

هوا چه گرمه بهتر نیس در مورد آب و هوا حرف بزنیم تا اینکه در مورد بحرین؟

کیا 3 3 پاسخ 1399/5/23 -19:43

هوا چه گرمه، بهتره در مورد آب و هوا حرف بزنیم تا بحرین.

علی جباری 12 5 پاسخ 1399/5/23 -19:36

حتما یه گناهی کردیم که تو ایران بدنیا اومدیم و باید چوب اون گناهانمونو بخوریم وگرنه تو دانمارک یا سوئد یا سوئیس یا کانادا بدنیا میومدیم .همیشه داشتیم مسئولین بی عرضه ای که آب و خاکمونو به تاراج گذاشته اند ولی الان که میبینم و مقایسه میکنم شاه در مقابل اونا از همه بهتر و وطن پرست تر و مردم دوست تر بود حداقل ملتش تو سطل آشغال دنبال غذا نمیگشتن.

امین 1399/5/24 -14:47

آخی نازی شاه بی شرافت خائن وطن فروش........

مریم. م 1399/5/25 -16:19

آفرین به امین.......... مثل شما یک با غیرت توی این مملکت باشه کافیه

کورش 12 7 پاسخ 1399/5/23 -19:19

دیگه این حرفهارونزنیدچون کیش وقشم هم شوهرکردند ولی پهلوی شوهرشون نداد.

کتایون 18 4 پاسخ 1399/5/23 -19:18

تاریخ را تحریف نکنید سال 1160 آل خلیفه بحرین را اشغال کرد و سال 1270 زمان قاجار تحت سلطه بریتانیا در اومد شاه تلاش کرد بحرین را پس بگیره ولی سال 1350 بحرین اعلام استقلال کرد لطفا کمی مطالعه کنید اینا میخوان بگن شاه بد بود خب خودتون چی خزر دادین به روسیه جنوبم به چین هر چی منابع و ثروت هم بود دادین به لبنان و سوریه و ...جع کنین این چرندباتا چهل سال دزدی و اختلاص

امین 1399/5/24 -14:45

لبنان و سوریه زنده است،ما هم هرکاری از دستمون بر میاد براشون انجام میدیم،تا کور شود هر آنکه نتواند دید

مهدی محبی 16 3 پاسخ 1399/5/23 -19:13

همون بهتر ک شوهر کرد وگرنه اونم الان ب خاک سیاه نشانده بودن الان بحرین کجاو ماکجا

ملیحه 12 6 پاسخ 1399/5/23 -19:12

لطفا کمی مطالعه و تفکر کنید همش دروغ لطفا دست از سر شاه بردارین بگین تو این چهل سال چه گلی به سر مردم زدین اون هر چی بود تموم شد شما فعلا نگران کیش و خلیج فارس و خوزستان باشید خزر راکه اینا دادن به روسا خلیج فارسم که چین داره میبره

کتایون 12 4 پاسخ 1399/5/23 -19:08

تاریخ را تحریف نکنید بحربن سال 1160 به اشغال آل خلیفه در اومد و سال 1270 یعنی زمان قاجار به اشغال دولت بریتانیا در اومد و سال 1350 خودش خواست که مستقل بشه شاه خیلی تلاش کرد که دوباره بحرین که زمان قاجار از دست داده بود را برگردونه خودتونا میکشید تاریخ تحریف کنید بگید شاه بده نمیشه که نمیشه شماها بدین که مردما احمق فرض کردین با کور و بیسواد که طرف نیستین

امین 1399/5/24 -14:43

واقعا که خودباخته هستین،الان اگه ماهم مستعمره ی آمریکا بودیم خوشتون میومد،بعد هم هر کاری که دلشون میخواست با ناموس مردم میکردن،هیچ کسی هم حق نداشت حرف بزنه،یکم عقلتون رو بکار بندازین بعد حرف بزنین وطن فروشها

میلاد 10 3 پاسخ 1399/5/23 -18:59

جای نبش قبر جلو فروختن کیشو بگیرید

ا ک 4 15 پاسخ 1399/5/23 -18:36

خاک تو سر خائنشون کنن

مجتبی 4 16 پاسخ 1399/5/23 -18:33

جالبه همین خاندان، امروز نگران استقلال و تمامیت ارضی کشور شدن

علی 14 2 پاسخ 1399/5/23 -18:29

چهار پنج تا استان دیگه هم اضافه داریم بدیم بره مردن ملت از گشنگی کی میخواد شکم اینا رو سیر کنه حداقل اونا خوشبختن

علی عالی پور 16 3 پاسخ 1399/5/23 -18:13

خبر فوری! شما تو فکر پول ترانیزت ها هستی ولی ما متحیر از پیشرفت و رفاه کشور بحرین کاش پهلویِ خبیث چند تا دختر(استان) دیگه هم شوهر داده بود!!

امید 18 3 پاسخ 1399/5/23 -18:06

خوش بحالش که جداشد

آوا زمانی 18 5 پاسخ 1399/5/23 -18:02

حالا شما بپا خزر و کیش و ندی به چین و روسیه

سیامک 18 5 پاسخ 1399/5/23 -18:01

خدا رو شکر جداشد. وگرنه مثل ما بیچاره میشدن. میشد یکی مثل سیستان و بلوچستان. خدا پدر شاه بیامرزه

مهدی 7 23 پاسخ 1399/5/23 -17:55

از شاه زن باز و خائن ایران چیز بیشتری توقع نبود ،مردک برا حکومتش حاضر بود نصف ایرانو بده ، من موندم چطور یه سری احمق هنوزم از این مردک دفاع میکنند ،هشت سال جنگیدم شهید دادیم اما یه وجب خاکمونو به دشمن ندادیم ، بعد راحت مثل هلو بحرین داد رفت که الان برامون شاخ بشه

یه ایرانی 1399/5/23 -21:27

خائن تویی م اون اجنبیهایی که ازشون حمایت میکنی

ایرانی سر بلند 1399/5/23 -21:38

بهتره اسمتو بزاری مزدور خود فروخته تا یک ایرانی

بهادر 1399/5/23 -22:02

ببینم اون مردک بود 8 سال جنگ می شد صدام عین سگ میترسید.

ب بهادر 1399/5/23 -23:25

جنگ نمیشد چون هردوشون نوکر امریکا بودن در ضمن تونوکری محمدرضا رتبش بالاتر بود

کورش 1399/5/23 -23:51

نه که الان دیگه هیچ مسئول جمهوری اسلامی زن باز نیست.صیغه بازه

امین 1399/5/24 -14:38

خدا لعنت کنه هر چی خائن به ایران،

تراب نبی زاده 18 4 پاسخ 1399/5/23 -17:49

بهتر جدا شد الان اونام مثل ما بدبخت و گشنه بودن دزد خونه است

ناشناس 20 5 پاسخ 1399/5/23 -17:46

گفتن از گذشته، بوده نبوده، گفته ها سندیت داره نداره، رو کنار بگذارید ؛ فکر امروز رو بکنید که کیش به چین واگذار نشود که آیندگان خدای نکرده این مطالب را برای ما بنویسند.

رررررررررررر 22 5 پاسخ 1399/5/23 -17:41

چه خوب که رفت و جدا شد.وگر نه اونا هم مثل ما می رفتن .....

سام 18 6 پاسخ 1399/5/23 -17:40

بهتر که جدا شد...بحرین کجا و ما کجا

محمد 1399/5/24 -06:57

ایران رو باید با قدرتهای جهانی مقایسه نه با بحرین . اعتماد به نفس ملی کجایی

خبر فوری در شبکه های اجتماعی
khabarfoori in social networks