«60 روز سخت» پیش روی ایران و آمریکا/ این 4 مساله توافق را به جنگ تبدیل می کند

به گزارش خبر فوری، قرار است روز جمعه تفاهم دو ماهه ایران و آمریکا به امضاء رسیده و نهایی شود. شواهد گویای این است که قرار است بار دیگر وارد دوره پرچالشی شویم. در باب متن تفاهم ایران و آمریکا بحث ها، گفتگوها و مداقه های زیادی شده است (اینجا بخوانید). اما به جز متن تفاهم، مسائل «حاشیه ای» و «فرامتنی» نیز می توانند مشکلاتی برای اجرا و پیش برد تفاهم ایجاد کرده و آن را به محاق ببرند. اما این مشکلات فرامتنی که می توانند یا سبب نابودی تفاهم کوتاه مدت ایران و آمریکا قبل از پایان دوره 60 روزه شده و یا آن را پس از دوره دو ماهه نابود کرده و جلوی تمدید یا پیشرفتش را بگیرند، چه هستند؟

به نظر می رسد مسائل و موارد زیر مهم ترین مشکلات فرامتنی و حاشیه ای مربوط به تفاهم ایران و آمریکا به حساب می آیند.

الف. جنگ اسرائیل و لبنان

اگرچه یکی از شروط تفاهم ایران و آمریکا پایان یافتن جنگ اسرائیل و لبنان است، اما شواهد نشان داده نتانیاهو علاقه ای به تداوم تفاهم ایران و آمریکا ندارد و تلاش می کند از طریق حملات کنترل نشده و خارج از چهارچوب به لبنان باعث تحریک ایران و به هم خوردن تفاهم یا توافق شود. این مساله ای است که در طول این چند وقت نیز بارها شاهد آن بودیم. درست چند ساعت پس از اعلام توافق نهایی ایران و آمریکا، اسرائیل به ضاحیه بیروت حمله کرد تا ایران به اسرائیل حمله کند و تفاهم به سمت نابودی سوق یابد. این اتفاق ممکن است در روزهای آتی نیز رخ دهد. در طول این دو ماه احتمالا نتانیاهو تلاش کند از طریق ایجاد تنش در لبنان، ایران را تحریک به پاسخ گویی کرده و سبب نابودی تفاهم دو ماهه شود.

ب. مذاکرات هسته ای و مساله همیشگی اش

ماجرای مذاکرات هسته ای که گویا قرار است از جمعه مجددا آغاز شود از آن دست ماجراهایی است که همواره مساله ساز بوده است. اصرار آمریکا بر تعلیق غنی سازی اورانیوم و از آن سو، اصرار ایران بر تداوم غنی سازی همواره این مذاکرات را به بن بست کشانده است. اگرچه اخیرا ترامپ در پست های شبکه های اجتماعی خود، تلویحا پذیرفته که ایران به غنی سازی اورانیوم ادامه دهد اما به نظر می رسد که نمی شود روی این اظهارنظر او نیز حساب کرد و ممکن است زیر میز زده و مجددا نظرش را تغییر دهد. به طور کلی، مشخص نیست که مذاکرات هسته ای در طول دو ماه به نقطه ثابت و مشخصی خواهد رسید یا نه. این مساله ای است که می تواند ایران و آمریکا را به نقطه اول بازگردانده و تفاهم دو ماهه را به نابودی بکشاند.

ج. تنش های نظامی در خلیج فارس و تنگه هرمز

تنش های نظامی در خلیج فارس اگرچه کم شده اما به پایان نرسیده است. با تعلیق محاصره دریایی از جانب آمریکا و بازشدن تنگه هرمز از جانب ایران، احتمالا درگیری مستقیم ایران و آمریکا در دریا کم شده اما هرگز از بین نخواهد رفت. رفت و آمد کشتی ها در تنگه هرمز، نزدیک بودن ناوهای آمریکایی به تنگه هرمز، رفت و آمد قایق های تندرو سپاه، رفت و آمد پهپادهای ایران و بالگردهای آمریکایی در نزدیکی آب های کشور و ... همه و همه می توانند احتمال درگیری تهران و واشنگتن در جنوب را بالا ببرند. نباید فراموش کرد که در طول آتش بس فعلی، بیشترین درگیری ایران و آمریکا در آب های جنوبی به ثبت رسیده و این درگیری ها می توانند مجددا در طول تفاهم دو ماهه رخ دهند و این تفاهم را به ورطه نابودی بکشانند.

د. مساله آزادسازی پول های بلوکه ایران

مساله آزادسازی پول های بلوکه ایران نیز از آن دست مسائلی است که اگرچه در متن تفاهم به آن اشاره شده اما جزئیات و نحوه اجرایش می تواند تفاهم را به نابودی بکشاند. آمریکایی ها بارها نشان داده اند در زمینه آزادسازی اموال ایران خلف وعده می کنند و حتی این مساله را در زمینه مذاکرات هسته ای گرو بر می دارند و برای فشار بر ایران، از این مساله به عنوان یک سلاح بهره می جویند. این بار نیز برخی مقامات آمریکایی اعلام کرده اند حاضر نیستند پول نقد به ایران بدهند و ترجیح می دهند به صورت کالا، بدهی ایران را بپردازند. این مساله و اما و اگرهایش می تواند سبب نابودی تفاهم دو ماهه شده و دو طرف را بار دیگر به نقطه اول بازگرداند.

با توجه به موارد فوق، باید منتظر مسائل حاشیه ای و غیرمتنی زیادی در طول این دو ماه باشیم، مسائلی که می توانند به تفاهم احتمالی آسیب وارد کرده و آن را به ورطه نابودی بکشانند.