نیویورک تایمز: راهبرد جدید ترامپ در قبال ایران سیاست انتظار است
رئیس‌جمهور آمریکا می‌گوید به راهکاری تازه برای برنامه هسته‌ای ایران گرایش دارد: اعلامِ پایانِ این بحران—حتی اگر در واقعیت تغییر چندانی در وضعیت موجود ایجاد نشده باشد
دونالد ترامپ و اعضای تیم او به‌تازگی بر این موضوع تأکید می‌کنند که ایران اکنون دقیقاً در موقعیتی قرار دارد که واشنگتن می‌خواهد. آن‌ها می‌گویند دیگر نیازی به دستیابی به توافق هسته‌ای جدیدی یا محدودسازی توان موشکی این کشور وجود ندارد؛ این دو موضوع از مهم‌ترین دلایلی بودند که کاخ سفید ۱۰ ماه پیش برای آغاز جنگ مطرح کرده بود.
به نظر می‌رسد ترامپ ــ دست‌کم در شرایط فعلی ــ مجموعه‌ای از گزینه‌های نظامی را کنار گذاشته است؛ گزینه‌هایی که شامل حملات شدید، هرچند محدود از نظر زمانی، به تأسیسات نظامی، مراکز هسته‌ای و حتی برخی زیرساخت‌های انرژی ایران می‌شدند.
تمام صحبت‌هایی که در طول سال جاری درباره اعزام نیروهای کماندویی برای تصرف حدود ۹۷۰ پوند (نزدیک به ۴۴۰ کیلوگرم) اورانیوم ایران مطرح شده بود، کنار گذاشته شده است. البته این تصمیم ممکن است فعلاً موقتی باشد.
همچنین، بررسی‌های دقیق درباره اینکه آیا بزرگ‌ترین بمب‌های سنگرشکن آمریکا به‌اندازه کافی قدرتمند هستند تا به اعماق کوه «کلنگ» نفوذ کنند یا خیر، متوقف شده است. سازمان‌های اطلاعاتی آمریکا معتقدند ــ هرچند در این باره اطمینان کامل ندارند ــ که این محل ممکن است جایگاه سانتریفیوژهای پیشرفته‌ای باشد که قادرند اورانیوم را تا سطح مورد نیاز برای تولید سوخت بمب هسته‌ای تصفیه و غنی‌سازی کنند. تهران این ادعاها را تکذیب کرده و بارها اعلام کرده که برنامه هسته‌ای‌اش صلح‌آمیز است.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، در اظهاراتی که این هفته در پاریس و در حاشیه نشست وزیران خارجه گروه هفت مطرح کرد، رویکردی را توصیف کرد که بهترین توصیف برای آن «صبر راهبردی» است: منتظر ماندن تا تحریم‌ها علیه ایران اثر خود را بگذارند و در نهایت حکومت این کشور را از درون دچار فروپاشی کنند.
وی گفت: در این مقطع، کارزار اقتصادی ما و فشاری که این کارزار بر حکومت ایران وارد می‌کند، ویرانی گسترده‌ای به بار آورده و آن‌قدر خوب پیش می‌رود که رئیس‌جمهور واقعاً دیگر نیازی به انجام عملیات نظامی گسترده ندارد.
او افزود که اگر ایران از «خطوط قرمز مشخصی عبور کند»، ایالات متحده می‌تواند مداخله کند.
این رویکرد جدید روز پنجشنبه، زمانی بیش از پیش آشکار شد که ترامپ اعلام کرد قصد دارد جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور، را از مسیر آغاز مذاکرات مستقیم با عالی‌ترین مقام امنیتی ایران، سرلشکر محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، منحرف کند و مأموریت دیگری به او بسپارد.
معاون رئیس‌جمهور که جنگ را عامل شکست گسترده جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای دانسته است، پیش‌تر خود را در جایگاهی قرار داده بود که بتواند نقشی کلیدی در پایان دادن به درگیری‌ها از طریق مذاکره ایفا کند.
اما اکنون به نظر می‌رسد ترامپ معتقد است مذاکره با ایران اتلاف وقت ونس خواهد بود.
ترامپ در پیامی در شبکه‌های اجتماعی نوشت: ما به توافق با ایران نیازی نداریم. از آن زمان مدت‌ها گذشته است.
او گفت ونس باید شهرها و ایالت‌هایی را که تحت اداره دموکرات‌ها هستند بررسی کند و به دنبال یافتن منابع مالی فدرالی باشد که به هدر رفته‌اند.
در همین حال، وی مدعی شد که تمام اهرم‌های فشاری را که برای مقابله با ایران نیاز دارد، در اختیار گرفته است.
این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که ترامپ میزان دارایی‌های ایران را که در اختیار آمریکا و متحدانش قرار دارد، بیش از واقعیت اعلام کرده است. اگرچه برآوردها تفاوت زیادی با یکدیگر دارند، اما ممکن است بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار از منابع مالی ایران در حساب‌های مختلف در سراسر جهان مسدود شده باشد، اما سهم این منابع در ایالات متحده تنها حدود ۲ میلیارد دلار است.
ایران ظرف چند روز پس از حمله اولیه در اواخر ماه فوریه، تنگه هرمز را بست و آمریکا را غافلگیر ساخت. هر روز، در این منطقه بازی موش و گربه‌ای جریان دارد؛ زیرا نیروی دریایی آمریکا تلاش می‌کند نفتکش‌ها را برای خروج از تنگه هدایت و اسکورت کند—اقدامی که تاکنون راه به جایی نبرده است.
معاون رئیس‌جمهور که جنگ را عامل شکست گسترده جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای دانسته است، پیش‌تر خود را در جایگاهی قرار داده بود که بتواند نقشی کلیدی در پایان دادن به درگیری‌ها از طریق مذاکره ایفا کند
با وجود ادعاهای ترامپ، هیچ نشانه‌ای وجود ندارد که ایالات متحده در حال جمع‌آوری نیروها و تجهیزات خود و ترک منطقه باشد.
مقام‌های آمریکایی می‌گویند محاصره دریایی‌ای که مانع صادرات نفت ایران شده، همچنان ادامه دارد و هیچ برنامه فوری‌ای برای پایان دادن به آن وجود ندارد.
این وضعیت نشان می‌دهد که حضور نظامی گسترده آمریکا در منطقه همچنان ادامه خواهد یافت؛ دقیقاً همان چیزی که ترامپ و متحدانش در بهار گفته بودند قصد دارند از آن اجتناب کنند.
به نظر می‌رسد امید ترامپ این است که با گذشت زمان، مسئله ایران به‌عنوان یکی از موضوعات اصلی، به‌تدریج از صدر اخبار کنار برود و حکومت نیز در نتیجه فشارهای اقتصادی روزافزون، سرانجام از درون دچار فروپاشی شود.
اما ممکن است ماجرا به این سادگی‌ها نباشد.
سوزان مالونی، کارشناس مسائل ایران در مؤسسه بروکینگز، روز جمعه گفت: ممکن است رئیس‌جمهور از [موضوع] ایران دست کشیده باشد، اما ایران هنوز کارش با او تمام نشده است.
او خاطرنشان کرد که اگرچه نیروی دریایی آمریکا اکنون توانسته است میزان انتقال محموله‌های نفتی از خلیج فارس را «به سطحی نزدیک به دوران پیش از جنگ» برساند، اما این دستاورد «با هزینه‌ای سنگین و در شرایطی همراه بوده که پایداری آن با تردیدهای قابل‌توجهی روبه‌رو است».
تهران ادعاهای واشنگتن درباره جریان انرژی آزاد از تنگه هرمز را تکذیب کرده و تاکید دارد که کنترل این آبراه در اختیار نیروهای مسلح ایران است.
تهران به ایجاد اختلال در عبور و مرور کشتی‌ها از تنگه هرمز ادامه خواهد داد، ذخایر موشکی و پهپادی خود را بازسازی خواهد کرد و برنامه هسته‌ای‌اش را از نو احیا خواهد کرد.
همچنین، با وخیم‌تر شدن شرایط اقتصادی تهران، احتمالاً مقام‌های این کشور برای کاهش فشارها، سطح تنش‌ها را افزایش خواهند داد.
بنابراین، ایالات متحده آمریکا همچنان در بن‌بستی در منطقه خلیج فارس گرفتار مانده است؛ بن‌بستی که به احتمال زیاد به‌جای فروکش کردن، شدت بیشتری پیدا خواهد کرد.
در این میان، مسئله دیگری نیز همچنان پابرجاست: اورانیوم با غنای ۶۰ درصد.
این سوخت هسته‌ای که به سطحی نزدیک به درجه مورد نیاز برای ساخت بمب رسیده است، مهم‌ترین دلیلی بود که ترامپ هنگام صدور دستور آغاز حملات آمریکا به ایران در ۲۸ فوریه مطرح کرد.
اما اکنون به نظر می‌رسد او دیگر نگرانی چندانی درباره این ذخیره اورانیوم ندارد.
روز یکشنبه، در برنامه تلویزیونی «۶۰ دقیقه»، هنگامی که راس دوتات درباره این سوخت هسته‌ای از ترامپ سؤال کرد، او مدعی شد: آن‌ها دیگر هیچ‌چیزی ندارند.
ترامپ در ادامه گفت گه «این مواد زیر هزاران تُن سنگ دفن شده‌اند» و خاطرنشان کرد که ماهواره‌های جاسوسی آمریکا آن‌ها را زیر نظر دارند.
البته این مواد از ژوئن ۲۰۲۵ تاکنون، یعنی از زمانی که بمب‌افکن‌های آمریکایی برای نخستین بار سه مرکز مهم هسته‌ای ایران ــ فردو، نطنز و اصفهان ــ را هدف قرار دادند، همچنان زیر همان توده سنگ و آوار قرار داشته‌اند.
در آن زمان، رئیس‌جمهور آمریکا مدعی شده بود که ظرفیت هسته‌ای ایران «به‌کلی نابود شده است».
کارشناسان گفتند این ادعا اغراق‌آمیز بوده است. بر اساس ارزیابی گزارش‌های اطلاعاتی، مواد هسته‌ای همچنان در محل وجود داشتند، اما حمله آمریکا بدون تردید بازیابی و دسترسی به آن‌ها را دشوار ساخته بود.
در حالی که این سوخت هسته‌ای همچنان دقیقاً در همان جایی قرار دارد که پیش‌تر بود و ظاهراً هیچ تغییری در وضعیت آن ایجاد نشده است، استدلال‌های ترامپ درباره این موضوع نیز متناسب با نیازهای کنونی او تغییر کرده‌اند.
او گفته است که در سال ۲۰۲۵ دستور حمله را صادر کرد، زیرا ایران تنها «دو هفته با توانایی ساخت بمب فاصله داشت».
اما این ادعا درست نبود. اگر سوخت هسته‌ای بازیابی می‌شد، ممکن بود ایران تنها دو هفته با تبدیل اورانیوم موجود به ماده‌ای با غنای مناسب برای ساخت بمب فاصله داشته باشد. با این حال، تبدیل این ماده به یک کلاهک جنگی، ماه‌ها یا حتی سال‌ها زمان بیشتری نیاز داشت.
اکنون ترامپ می‌گوید این موضوع اساساً جای نگرانی ندارد.
اما تازه‌ترین اظهارات او پرسش اصلی و محوری را بار دیگر مطرح می‌کند: اگر مواد هسته‌ای ایران تهدیدی محسوب نمی‌شوند و همچنان دقیقاً در همان جایی قرار دارند که در ماه فوریه بودند، پس چرا آمریکا وارد جنگ شد؟
هیچ غلطی نمی کنه