عوارض بوتاکس چیست ؟
بوتاکس یکی از روشهای کمتهاجمی و موثر برای جوانسازی پوست و رفع خطوط صورت و گردن است. حدود ۵۰ سال است که در علم پزشکی از بوتاکس و سم بوتولونیوم برای درمان اختلالات مختلف استفاده میشود و در ۱۵ سال اخیر، کاربردهای زیبایی هم به استفادههای بوتاکس اضافه شدهاند. پژوهشها و مطالعات انجام شده بر روی بوتاکس نشان میدهند که این روش بسیار ایمن و کم عارضه است. با این حال تمامی روشهای درمانی و زیباسازی عوارض محتملی دارند.
![عوارض بوتاکس چیست ؟](https://cdn.khabarfoori.com/thumbnail/RaUp6OtUOcRD/Z16wE4UvYwwq6tR2EOJTejVKGi50irI1BRxa7rEvYTnP-Bf9ahgZsp-WJuyTV3Z4V6BMQR8T-nfsv9pue1duJKzkvFID2FaJ/964986_452.jpg)
در کل تزریق بوتاکس عوارض بسیار کمی دارد و بیشتر این عوارض ممکن است به دلیل ناآشنایی شخص تزریق کننده بوتاکس و تزریق این ماده توسط افراد غیر متخصص ایجاد شود. لذا اولین و مهمترین توصیه ما به شما انجام تزریق بوتاکس در کلینیک های معتبر پوست و مو و مطب پزشک متخصص می باشد.
کلیه عوارض احتمالی در نواحی مختلف صورت بصورت کامل برای شما شرح داده شده است.
عوارض عمومی بوتاکس
قرمزی و اِدِم
قرمزی و ادم (تورم) واکنش طبیعی بدن به هر روش درمانی است. این عوارض معمولاً خفیف تا متوسط هستند، در عرض چند ساعت برطرف میشوند و نیازی هم به درمان ندارند. شدت قرمزی و ادم به میزان بوتاکس تزریق شده و همچنین ضخامت سوزن تزریق بستگی دارد. پیشگیری از این عوارض تا حد زیادی به تجربهی پزشک وابسته است.
استفاده از سوزنهای باکیفیت، تزریق آهسته و مقادیر کم بوتاکس و همچنین استفاده از کمپرس سرد پس از اتمام تزریق، از جمله مواردی هستند که میتوانند از شدت قرمزی و تورم بکاهند.
درد
میزان درد در طی تزریق بوتاکس به آستانهی تحمل درد شما بستگی دارد. معمولاً بیشتر مراجعین به خوبی درد ناشی از تزریق را تحمل میکنند. برای کاهش درد میتوانید پس از مشورت با پزشک، حدود ۱ ساعت قبل از مراجعه به کلینیک، استامینوفن مصرف کنید. در برخی موارد قبل از درمان، از کرمهای بیحسی موضعی یا کمپرس سرد استفاده میشود تا درد محل تزریق کاهش یابد. درد ممکن تا ۳۰ دقیقه بعد از اتمام تزریق هم کمی باعث رنجش شما شود.
سردرد و تهوع
شایعترین عوارض بوتاکس سردرد و تهوع هستند. این دو عارضه در ۲ تا ۱۵ درصد از مراجعین مشاهده میشوند. البته سردرد و تهوع معمولاً خفیف بوده و بیشتر برای کسانی رخ میدهد که اولین تزریقات بوتاکس خود را انجام میدهند. ماندگاری این عوارض بین چند ساعت تا حداکثر سه چهار روز متغیر است.
علت و نحوه درمان این عارضه در صفحه سردرد بعد از بوتاکس بطور کامل شرح داده شده است، که می توانید برای اطلاعات کامل در این خصوص به صفحه مذکور مراجعه فرمایید. اما بطور خلاصه عواملی مانند آسیبهای ایجاد شده در محل تزریق، استرس و سابقهی سردردهای میگرنی در ایجاد آنها موثرند. برای درمان سردرد، مصرف داروهای مسکن یا قرصهای ضد میگرن معمولی کفایت میکند.
کبودی
کبودی به دلیل سوراخ شدن عروق خونی موجود در محل تزریق رخ میدهد. این اتفاق معمولاً ناشی از این است که محل عروق خونی، پیش از تزریق بوتاکس به خوبی شناسایی نشدهاند. توجه داشته باشید که پزشکان غیرمتخصص و افراد غیر پزشک با آناتومی صورت و گردن آشنایی کافی ندارند. به همین علت ممکن است در طی فرآیند تزریق به عروق خونی آسیب بزنند. کبودی بیشتر زمانی مشاهده میشود که پزشک مهارت و تجربهی کافی در تزریق بوتاکس نداشته باشد.
برای پیشگیری از این عارضه، باید از مصرف آسپیرین و داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی (مثل ژلوفن) تا حداقل ۷ روز پیش از تزریق خودداری کنید. استفاده از کرمهای ویتامین K یا کرمهایی که حاوی عصارهی گیاه ارنیکا هستند، در رفع کبودی موثرند. سایر اقداماتی که باید برای پیشگیری از کبودی پوست انجام بگیرند، شامل موارد زیر است:
- در حین تزریق بوتاکس باید در حالت نشسته قرار داشته باشید؛
- عروق خونی باید پیش از تزریق شناسایی شوند؛ به ویژه در مورد نواحی اطراف چشم و سایر بخشهای مستعد؛
- پزشک با فشار دادن انگشت خود بر محل تزریق (بدون ماساژ دادن) میتواند احتمال کبودی را کاهش دهد.
عفونت
تا کنون گزارشی مبنی بر عفونت ناشی از تزریق بوتاکس منتشر نشده؛ البته در مورد تزریقهایی که در محیطهای درمانی و توسط پزشک صورت گرفتهاند. تمامی محلولهای بوتاکس حاوی مایع نرمال سالین هستند و در دمای ۴ درجهی سانتیگراد نگهداری میشوند. حتی ۳۰ روز بعد از باز کردن محلول بوتاکس، هیچ نشانهای از رشد باکتریها یافت نمیشود. با این حال در محیط های درمانی، پیش از تزریق پوست شما را به خوبی استریل میکنند تا خطر عفونت به صفر برسد.
واکنشهای کولینرژیک
واکنشهای کولینرژیک از جمله عوارض بوتاکس هستند که معمولاً به شکل خشک شدن دهان یا چشمها مشاهده میشوند. این عوارض بیشتر در صورت استفاده از فرآوردههایی مشاهده میشود که از سم بوتولونیوم نوع B ساخته شدهاند.
عوارض بوتاکس در محل تزریق
این گروه از عوارض معمولاً ناشی از انتشار بوتاکس به عضلات مجاور محل تزریق و اثر گذاری بر ماهیچههایی است که مد نظر ما نیستند. احتمال این عوارض زمانی زیاد میشود که تزریق بوتاکس توسط افراد غیر پزشک یا پزشکان غیرمتخصص صورت بگیرد.
عوارض محل تزریق در موارد درمان یک سوم بالایی صورت (خط اخم، خطوط افقی پیشانی، ابروها و خطوط پنجه کلاغی) بسیار کم است. چون تکنیکها و دستورالعملهای تزریق بوتاکس در این نواحی تا حد زیادی بهینه سازی شدهاند. تزریق بوتاکس در یک سوم میانی و پایینی صورت و همچنین گردن، کاربردهای کمی دارد. به همین علت تکنیکهای تزریق در این مناطق ضعیفتر بوده و تزریقات باید با دقت و احتیاط بیشتری صورت بگیرند. احتمال بروز عوارض محل تزریق در این مناطق بیشتر است.
در ادامه عوارض بوتاکس در محل تزریق را به تفکیک مناطق تحت درمان بررسی کردهایم:
عوارض بوتاکس در تزریقات بین دو ابرو
عوارض بوتاکس در موارد درمان خطوط بین ابروها شامل سه مورد زیر است. هیچ کدام از این عوارض دائمی، خطرناک یا تهدید کنندهی سلامت شما نیستند. صرفاً از لحاظ زیبایی شناختی عوارض نامطلوبی به شمار میروند.
افتادگی پلک
افتادگی پلک در گذشته شیوع زیادی داشت و هنوز هم در افرادی که تزریق بوتاکس را در مراکز غیر درمانی یا غیرمعتبر انجام میدهند، مشاهده میشود. این عارضه به دلیل تزریق نادرست و اثر گذاری مادهی بوتاکس بر عضلهی بالا برندهی پلک فوقانی اتفاق میافتد. افتادگی پلک معمولاً ۲ تا ۱۵ روز بعد از تزریق بوتاکس مشاهده شده و ۲ تا ۸ هفته طول میکشد تا بهبود یابد. با این حال با از بین رفتن تدریجی اثرات بوتاکس، به کلی درمان شده و جای نگرانی ندارد.
برای پیشگیری از این عارضه توجه به موارد زیر کاملاً موثر است:
- بعد از تزریق بوتاکس به جلو خم نشوید. به محل تزریق دست نزنید و آن را نمالید.
- پزشک باید محلول بوتاکس را در مقادیر کم و به آرامی تزریق کند. یادتان باشد که هیچگاه نباید در حین تزریق، نواحی تحت درمان را ماساژ داد.
- برای ثبیت بوتاکس در عضلات هدف، بهتر است تا ۲-۳ ساعت به طور مداوم عضلات مورد نظر را به کار بگیرید و با آنها تمرین کنید. به این ترتیب بوتاکس سریعتر جذب بافت هدف شده و به سمت عضلات دیگر نمیرود.
سایر عوارض بوتاکس در این ناحیه
- افتادگی پلک پایین
- افتادگی پلک بالا
- دو بینی و لوچی چشمها(بسیار نادر)
- افتادگی لب (نادر)
- عمیق شدن خطوط گونه (نادر)
سایر عوارض بوتاکس
فلج نشدن عضلات هدف از دیگر عوارض بوتاکس است که در صورت عدم استفاده از دوزهای مناسب دارو و همچنین تزریق در محلهای نامناسب رخ میدهد. در موارد بسیار نادر مقاومت نسبت به سم بوتولونیوم مشاهده شده که در این حالت، تزریق بوتاکس هیچ تاثیری بر عضلات نمیگذارد.
واکنشهای سیستمیک یا عمومی بدن نسبت به مادهی بوتاکس بسیار نادرند. تاکنون گزارشی مبنی بر واکنشهای حساسیتی به داروهای مجاز بوتاکس منتشر نشده است. گزارشاتی مبنی بر ظاهر شدن علایم مشابه بیماری پسوریازیس و دانههای قرمز بر روی پوست منتشر شده که تا کنون در میان میلیونها بار تزریق، تنها برای دو نفر در هر میلیون نفر در سرتاسر دنیا رخ داده است.